ექსპერტი სსფ-ის ცალსახა მხარდაჭერას ეკონომიკური რეფორმის წარმატებას უკავშირებს

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მისიის დასკვნასა და მიმდინარე ეკონომიკურ რეფორმებზე „პირველი“ საქართველოს ბანკების ასოციაციის დირექტორს, პროფესორ გიორგი ცუცქირიძეს ესაუბრა.

პირველი: საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) პროგრამის პირველი მიმოხილვის შედეგები თვალსაჩინოა, ფონდის პროგრამით განსაზღვრული ყველა ეკონომიკური პარამეტრი შესრულებულია, და რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია – გადაჭარბებით. შედეგად, ფონდმა გაზარდა ეკონომიკური ზრდის პროგნოზიც - 3,5%-დან 4,3%-მდე; ვიცე-პრემიერმა სსფ-ის მიერ მთავრობის ეკონომიკური პროგრამის შეფასებას უპრეცედენტო უწოდა. რამდენად მნიშვნელოვანია ამ სახის შეფასებები ინვესტორებისთვის?


გიორგი ცუცქირიძე: საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ახალი პროგრამა „გაფართოებული დაფინანსების მექანიზმი“ მიმდინარე წლის გაზაფხულიდან დაიწყო, რასაც საფუძვლად დაედო მთავრობის 4-პუნქტიანი გეგმა და ლარიზაციის მხარდამჭერი პროგრამა. ნიშანდობლივია, რომ პარალელურ რეჟიმში მიმდინარეობს საბანკო სისტემის რეფორმა, და საბანკო  ზედამხედველობის, ბაზელი 3-ის პილარ 2 ჩარჩოს ფარგლებში გადასვლა, რასაც ემატება საერთაშორისო ფინანსური ანგარიშგების სტანდარტების (IFRS) დანერგვა. ეს ყველაფერი ფინანსური ანგარიშგების გამარტივებას, ტრანსფარენტულობის ზრდას, კაპიტალის მეტ დაცულობას, რისკების კიდევ უფრო შემცირებას და საკრედიტო რესურსებზე ხელმისაწვდომობის ზრდას ემსახურება, განსაკუთრებით ბიზნესდაკრედიტების სტიმულირების თვალსაზრისით. ამ თემას წინა ინტერვიუს დროს ფართოდ შევეხეთ და აღარ განვმეორდები.


გარდა მონეტარული მხარისა, ნებისმიერი ეკონომიკური პლატფორმის წარმატებისთვის, ძალზე მნიშვნელოვანია ფისკალური პოლიტიკის თავსებადობა მონეტარულ ნაწილთან. მიმაჩნია, რომ დღეს მიმდინარე ფისკალური რეფორმა, საგადასახადო ნაწილის ჩათვლით, უახლოეს წლებში სწრაფი ეკონომიკური ზრდის ხელშემწყობ ბაზისურ მდგენელადაც უნდა განვიხილოთ. ნიშანდობლივია, რომ ჯერ კიდევ პირველი კვარტალის ბოლოს, საბიუჯეტო შემოსავლებმა არა თუ მთლიანად დააბალანსა  ხარჯები, არამედ ხაზინის ნაშთზე 1 მლრდ ლარზე მეტი იყო აკუმულირებული, და ოქტომბრის პირველი დეკადის მიხედვით 1,012 მლრდ ლარია აკუმულირებული, რაც ხაზინის რეფორმის პოზიტიური შედეგების მნიშვნელოვან ელემენტად უნდა მივიჩნიოთ.


ჩემი აზრით, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რეფორმა, რომელიც ფინანსთა სამინისტროს ეგიდით ხორციელდება, საშუალოვადიანი ბიუჯეტირების განხორციელების სტრატეგიასთან ერთად, რაც წარმოადგენს საშუალო პერიოდზე გათვლილ ჩარჩო დოკუმენტს, სადაც მოცემულია საბიუჯეტო პარამეტრების პროგნოზები, არის 3-თვიანი ვადიანობის მქონე სახაზინო უზრუნველყოფილი დეპოზიტების გამოშვება. ეს შესაძლებელი გახდა სწორედ ნაერთი ბიუჯეტის გაზრდილი შემოსავლების შედეგად. ხაზინა დღეს თავად გამოდის მოკლევადიანი ლიკვიდური რესურსების საბანკო სექტორისთვის მიწოდების ინსტიტუტად, რაც, გარდა იმისა, რომ დამატებითი შემოსავლების მობილიზების წყაროა, ამავდროულად არსებულ მონეტარულ ინსტრუმენტებთან (რეფინანსირების აუქციონები) ერთად, არის ლარიზაციის ხელშემწყობი კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი.


საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მისიის მოხსენება, არის მიმდინარე ეკონომიკური რეფორმის ღია მხარდაჭერა და მის წარმატებულ და შეუქცევად ხასიათზე მიუთითებს. ის არის საქართველოსთვის უპრეცედენტო ფაქტი, იმ თვალსაზრისით, რომ  სავალუტო ფონდი პირველად სრულად ეთანხმება მთავრობის რეფორმების პროგრამას და ხედვებს ეკონომიკურ პოლიტიკასთან დაკავშირებით, რომელიც 4-პუნქტიანი გეგმის მიხედვით არის წარმოდგენილი.


სსფ-ის პროგრამით დაგეგმილი პრაქტიკულად ყველა პარამეტრი შესრულებულია გადაჭარბებით. რა დასამალია და გასულ წლებში სავალუტო ფონდის პროგრამების ფარგლებში ყოველთვის იყო ჩამორჩენა ამა თუ იმ პარამეტრის მიხედვით, რაც ზოგჯერ მორიგი ტრანშების გადმორიცხვის შეჩერების მიზეზიც გამხდარა.


რაც შეეხება ეკონომიკური ზრდის პროგნოზს, 2018 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის პირველად ვარიანტშია აღნიშნული, მომავალი წლის ფისკალური და მაკროეკონომიკური მაჩვენებლები კონსერვატიული მიდგომით არის დაგეგმილი და 2018 წლისთვის მშპ-ს რეალური ზრდა 4.5%-ს შეადგენს, ხოლო მშპ-ის დეფლატორის პროგნოზი - 3.5%-ს.


აღსანიშნავია, რომ საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით საქართველოს რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტი მსყიდველუნარიანობის პარიტეტის მიხედვით (PPP) ერთ სულზე 2018 წელს პირველად გადააჭარბებს 10 ათას დოლარს და 10 105.57 დოლარს გაუტოლდება. მართალია, ამ მაჩვენებლით ჯერ კიდევ ჩამოვრჩებით ცენტრალური ევროპისა და ბალტიის სახელმწიფოებს - 27,139.7 დოლარი, მაგრამ ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ამ ქვეყნებმა შემოსავლების მნიშვნელოვანი და პრაქტიკულად გაორმაგებული ზრდა სწორედ ევროკავშირში გაწევრიანების შემდეგ მიიღეს. სამაგიეროდ, ჩვენ ვუსწრებთ ისეთ ქვეყნებს, როგორიცაა თუნდაც უკრაინა - 8,271.8, სომხეთი - 8,818.0, უზბეკეთი - 6,514.3, კოსოვო - 10,066.4, მაროკო - 7,837.9, ინდოეთი - 6,572.3, ვიეტნამი - 6,424.1, ბოლივია - 7,236.1 და ვუახლოვდებით ეგვიპტეს - 11,131.7, ალბანეთს - 11,928.5, ინდონეზიას - 11,8612.1, ტუნისს - 11,598.5,  ბოსნიაა-ჰერცოგოვინას - 12,074.8 და სერბეთს - 14,511.8.


ყველაზე უფრო ნიშანდობლივი სსფ-ის გრძელვადიანი პროგნოზია, რომლის თანახმადაც საქართველოს ეკონომიკა 2017-2022 წლებში არა თუ რეგიონში, არამედ მთელ ევროპაში, ყველაზე მზარდი იქნება და 2022 წლისთვის თითქმის მესამედით გაიზრდება, ანუ – 32.1%-ით მოიმატებს. აქვე მსურს, მოვიყვანო EBRD-ის რეგიონალური დირექტორის ბრუნო ბალვანერას შეფასებაც, რომლის თანახმადაც საქართველო სწორი მიმართულებით ვითარდება და ლიდერია ევროპის მეორე ტალღის ქვეყნებს შორის, რომლებიც თანდათანობით დასავლეთის ეკონომიკის ნაწილი ხდებიან. პირველი ტალღის ქვეყნებში  აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნები - პოლონეთი, ჩეხეთის რესპუბლიკა და სლოვაკეთი იგულისხმება.


პირველი: ცოტა ხნის წინ, საერთაშორისო სარეიტინგო კომპანია Moody’s-მა 2017 წელს საქართველოს საკრედიტო რეიტინგი Ba3-დან Ba2-მდე  გააუმჯობესა, ხოლო ქვეყნის მდგომარეობა კვლავ სტაბილურად შეაფასა. აისახება თუ არა ეს შეფასება ეკონომიკის სტაბილურობაზე?


გიორგი ცუცქირიძე: მინდა აღვნიშნო, რომ, Moody’s-ის შეფასებით, სწორედ  განხორციელებულმა ეკონომიკურმა რეფორმებმა განაპირობა ეკონომიკის სტაბილურობა და ამის ერთ-ერთ მახასიათებლად 2014-2016 წლებში, რეგიონში არსებული გლობალური გამოწვევებისა და სავალუტო შოკების მიუხედავად, საქართველოს მშპ-ის, საშუალოდ, 3.4%-ით ზრდა დასახელდა.


ბუნებრივია, ფინანსური სტაბილურობა დაკავშირებულია ეკონომიკური პოლიტიკის მაკროეკონომიკურ ასპექტებთან, როგორც მონეტარული, ასევე ფისკალური პოლიტიკის  ეფექტურობის კუთხით, რამაც, საბოლოო ჯამში, ფინანსური სისტემის სიმყარე უნდა უზრუნველყოს. აქვე მსურს, აღვნიშნო, რომ რეფორმის წარმატება მთავრობის ეკონომიკური გუნდისა და ეროვნული ბანკის კოორდინირებული თანამშრომლობის შედეგია, რაც მოგეხსნებათ წინა წლებში საკმაოდ პრობლემატური იყო.


თვალსაჩინოებისთვის მსურს აღვნიშნო, რომ Moody შედის დიდ სამეულში და Standard & Poor’s და Fitch-თან ერთად, უდიდეს საკრედიტო სარეიტინგო კომპანიად ითვლება. აღნიშნული კომპანიების კვლევების, იკვლევს რა სხვადასხვა რაოდენობრივ და ხარისხობრივ ფაქტორებს, რომლებსაც საკრედიტო რისკებზე გავლენა აქვს, მთავარ მიზანს წარმოადგენს, ინვესტორებისთვის განსაზღვროს, როგორი მდგომარეობაა საფინანსო კუთხით ქვეყანაში. შესაბამისად, სააგენტოების მიერ სუვერენული რეიტინგის მინიჭება ქვეყნის კრედიტუნარიანობის შეფასების თავისებურ ბარომეტრსაც წარმოადგენს და ამა თუ იმ ქვეყნის ეკონომიკის შესაძლებლობებს ასახავს. თუკი ქვეყნის საინვესტიციო გარემო დაბალრეიტინგულია ან საერთოდ ვერ ხვდება შეფასებათა კატეგორიაში, შესაბამისად, უცხოელი ინვესტორისთვის სამეწარმეო საქმიანობის წამოსაწყებად ნაკლებად მიმზიდველია. სამაგიეროდ, მაღალი რეიტინგის მინიჭებისას, ძალზე დიდი მნიშვნელობა აქვს მთავრობის რეფორმატორულ პროექტებს და განვითარების პილოტურ პროგრამებს, რომლებსაც, როგორც წესი, საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტები (მსოფლიო ბანკი, სავალუტო ფონდი და სხვ.) აკრედიტებენ და წარმოადგენს სერიოზულ  პოზიტიურ სიგნალს კერძო ინვესტორებისთვის. ამიტომაც არის სსფ-ის ანგარიში მნიშვნელოვანი.


შემთხვევითი არც ის გარემოებაა, რომ Moody’s-ის დასკვნას წინ უსწრებდა საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მისიის შეფასება საქართველოში მიმდინარე რეფორმების წარმატებულ ხასიათზე. ობიექტურად, საქართველოში დღეს არსებული საკრედიტო რისკის (ანუ რისკის, როდესაც მსესხებელი ვალდებულებას ვერ დაფარავს) დონე მნიშვნელოვანწილად აქტუალობას ანიჭებს საკრედიტო რეიტინგების წარმოჩენას, ვინაიდან ეკონომიკის განვითარების არსებულ ეტაპზე, რაც დამახასიათებელია ჩვენნაირი განვითარებადი ეკონომიკებისთვის, მოთხოვნა ინვესტორების მხრიდან ორიენტირებულია არა იმდენად ქვეყანაში კონკრეტული საქონლის წარმოებისუნარიანობაზე, რამდენადაც ქვეყნის სუვერენულ რეიტინგებზე და ამა თუ იმ დარგის საკრედიტო კულტურის ზოგად დონეზე.   


შესაბამისად, მათთვის, ვინც დღეს საქართველოს ბაზარზე გადაწყვეტს საქმიანობას, საქონელწარმოების უნარიანობა, თუ დაბანდებული კაპიტალის მომგებიანობა, დიდწილად ასოცირდება არა კონკრეტულ კომპანიასთან არამედ იმ ეკონომიკურ ნიშასთან, ეკონომიკის დარგთან, რომლის თაობაზეც ინვესტორები საკუთარი გადაწყვეტილებას უახლოესი 10-15 წლის პერიოდისთვის იღებენ, იქნება ეს ენერგეტიკა, საბანკო სექტორი, პორტები, სასტუმრო ბიზნესი, სამშენებლო ბიზნესი თუ სხვა. შესაბამისად, უკვე კომპანიის შერჩევა მოცემულ ნიშაში პოზიციების გასამაგრებლად და საინვესტიციო ნაკადების ზრდა, განსაკუთრებით ეკონომიკის რეალურ სექტორში არის ის საკითხი, რომელზედაც პასუხი  დიდწილად სწორედ საკრედიტო რეიტინგის საფუძველზე გაიცემა, ვინაიდან ის საინვესტიციო კულტურის ერთგვარი საერთაშორისო ინდიკატორია და ესოდენ ფასობს დღეს ინვესტორებს შორის.                      


გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია, რომ საკრედიტო რეიტინგების სისტემათა განვითარების კვალობაზე ურთიერთკავშირი მაღალ რეიტინგსა და დაბალ საპროცენტო განაკვეთს შორის გაიზრდება. უპირატესობა მიენიჭება ხანგრძლივი საკრედიტო და სარეიტინგო ისტორიის მქონე კომპანიებსა და ბანკებს. საერთაშორისო ბაზრებზე იაფ და გრძელვადიან რესურსებზე ხელმისაწვდომობა, თავის მხრივ, ისევ ქვეყნის ეკონომიკაზე აისახება პოზიტიურად.


ბუნებრივია, რომ როდესაც ინვესტორი იღებს გადაწყვეტილებას თანხების დაბანდებაზე, ის ერთ-ერთ მთავარ ფაქტორად ამა თუ იმ ქვეყნის ან საფინანსო ინსტიტუტის საკრედიტო რეიტინგს აფასებს. ინვესტორისთვის მნიშვნელოვანია იმის გააზრება, რა რისკების წინაშე შეიძლება ის აღმოჩნდეს ჩადებული ინვესტიციის უკუგების თვალსაზრისით. აქედან გამომდინარე, ძალზე დიდი მნიშვნელობა აქვს ჩვენი ქვეყნისთვის უახლოეს ორ-სამ წელიწადში, თუნდაც Baa ჯგუფში გადასვლას (მაგალითისთვის ამ ჯგუფში შედიან: ინდოეთი, სერბეთი, ინდონეზია, ბულგარეთი, უნგრეთი), რომელიც დღევანდელი მაჩვენებლიდან განსხვავებით არა სპეკულაციურ, არამედ საინვესტიციო, ანუ გაცილებით დაბალი რისკის ჯგუფს მიეკუთვნება. ამის პოტენციალი ჩვენ ნამდვილად გვაქვს. მიმაჩნია, რომ ჩვენ გვაქვს კარგი შანსი, რეგიონში გავხდეთ პირველი ქვეყანა, რომელიც Baa-ს, იგივე Fitch-ის BBB-ს დონის, ანუ საინვესტიციო რეიტინგს მიიღებს. ამ თვალსაზრის ამყარებს პირველი ვიცე-პრემიერის, ფინანსთა მინისტრის დიმიტრი ქუმსიშვილის განცხადება რეიტინგის მოსალოდნელ გაზრდაზე, აშშ-ში ვიზიტის ფარგლებში, საერთაშორისო სარეიტინგო კომპანიების - Fitch Ratings, Moody’s და Standard & Poor’s წარმომადგენლებთან შეხვედრების შემდეგ.


"ფონდში ნაღდი ფული არ არის, თუ ვინმეს ხურდა დაუვარდებოდა, მადლობას ვეტყოდით"

საპატრიარქოს ფოდის ხელმძღვანელის, ლაშა ჟვანიას განცხადებით, ფონდიდან წაღებული არაფერია. 

 

ბათუმში EBRD მხარდაჭერით ახალი საწარმო გაიხსნა

აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ კავკასიაში ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის (EBRD) რეგიონულ დირექტორთან კატარინა ბიორლინ ჰანსენთან ერთად შპს „ნოვა“-ს ინფრასტრუქტურა მოინახულა და განახლებული საწარმო გახსნა.

სეტყვით დაზარალებულებს მთავრობა ბანკებთან უშუამდგომლებს

გორის მუნიციპალიტეტში სეტყვით დაზარალებული სოფლების მოსახლეობასთან შესახვედრად გორში ჩავიდა საქართველოს გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის მინისტრი ლევან დავითაშვილი.

ტყიბულში კაცი შახტში ნანგრევებში მოჰყვა

ტყიბულში შუა ხნის ასაკის კაცი კერძო შახტში რამდენიმე მეტრის სირღრმეზე ნანგრევეში მოჰყვა.

“საქართველოს რკინიგზა” ზესტაფონში მომხდარ უბედურ შემთხვევაზე განცხადებას ავრცელებს

დღეს, ზესტაფონში, სს „საქართველოს რკინიგზის“ დასავლეთის სალიანდაგო სამმართველოს საწყობში, უბედური შემთხვევა მოხდა.

ლარი მცირედით გაუფასურდა

27 მაისის ვაჭრობის შედეგად აშშ დოლარი გამყარდა და  2.7811 ლარი შეადგინა. კურსი, რომელიც
დღეს მოქმედებდა, 2.7802 ლარი იყო. შესაბამისად, დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან
მიმართებაში -0.09 თეთრი შეადგინა.
 

პომპეო: საქართველო თანმიმდევრულად ყალიბდება დემოკრატიულ სახელმწიფოდ, რომელსაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს საერთაშორისო უსაფრთხოების საქმეში

აშშ-ს სახელმწიფო მდივნის მაიკ პომპეოს განცხადებით, საქართველო თანმიმდევრულად ყალიბდება დემოკრატიულ სახელმწიფოდ, რომელსაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს საერთაშორისო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საქმეში.

„აღასრულე სამართალი", „ნუ იქნები მიკერძოებული“ - სააპელაციო სასამართლოსთან აქცია მიმდინარეობს

„აღასრულე სამართალი”, „ნუ იქნები მიკერძოებული, იყავი ობიექტური“, – ხორავას ქუჩაზე მკვლელობის საქმეზე სხდომის დაწყებამდე, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა სააპელაციო სასამართლოსთან აქციას გამართეს.

აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭომ დირექტორობის 8 კანდიდატი დაამტკიცა

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს გენერალური დირექტორის თანამდებობის დასაკავებლად გამოცხადებულ კონკურსში მონაწილე 9 კანდიდატიდან აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭომ 8 კანდიდატი დაამტკიცა.

ქუთაისის პროკურატურასთან მორაგბეების აქცია მიმდინარეობს

ქუთაისში დასავლეთ საქართველოს საოლქო პროკურატურასთან მორაგბეების საპროტესტო აქცია მიმდინარეობს.   

მთაწმინდაზე შუალედური არჩევნების მეორე ტური 9 ივნისს გაიმართება

შუალედური არჩევნების მეორე ტური 9 ივნისს გაიმართება, – ამის შესახებ ცესკო-ს დღევანდელ სხდომაზე განაცხადეს.

თბილისში, მაღაზიაში ამწე შევარდა - დაშავებულია სამი ადამიანი

თბილისში, გურამიშვილის გამზირზე, ამწე მაღაზიის ვიტრინას დაეჯახა, დაშავებულია სამი ადამიანი მათ შორის ერთი მცირეწლოვანია.

ლევან დავითაშვილი გორში სეტყვისგან დაზარალებულ მოსახლეობას ხვდება

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი ლევან დავითაშვილი სეტყვისაგან დაზარალებულ მოსახლეობასთან შესახვედრად გორში ჩავიდა.

ზესტაფონში ორი მუშა დაშავდა

ზესტაფონში, "საქართველოს რკინიგზის" ერთ-ერთ ობიექტში მომხდარი ინცინდენტის შედეგად 2 თანამშრომელი დაშავდა.

სექსუალურ ძალადობაში დადანაშაულებულმა დეპუტატმა ბათუმის საკრებულოში თანამდებობა დატოვა

ბათუმის საკრებულოს წევრი ომარ მახარაძე იურიდიულ და საპროცედურო საკითხთა კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობასა და ფრაქცია „ქართული ოცნება - მრეწველების“ რიგებს ტოვებს. 

ნათია თურნავა - მოხარული ვარ, რომ ძალიან მალე ჩვენს ქალაქებში ქართული წარმოების ელექტრომობილები გამოჩნდება

ნათია თურნავა დღეს ელექტრომობილების მწარმოებელი ქარხნის მშენებელ კომპანია „აი გრუპის“ და ჩინური კომპანია „ჩანგანის“ წარმომადგენლებს შეხვდა.

„საპარტნიორო ფონდის“ ხელმძღვანელს პარლამენტის დარგობრივი კომიტეტზე უსმენენ

„საპარტნიორო ფონდის“ ხელმძღვანელს დავით საგანელიძეს პარლამენტის დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური განვითარების კომიტეტის სხდომაზე უსმენენ.

სომეხი კათოლიკოსის ხმაურიანი განცხადება ყარაბაღთან დაკავშირებით

სომხური სამოციქულო ეკლესიის კილიკიის კათოლიკოსმა, არამ I-მა „მთიანი ყარაბაღის“ საკითხთან დაკავშირებით, ანთელიას კათედრალში განცხადება გააკეთა.

სენაკში რძის გადამამუშავებელი საწარმო გაქურდეს

სენაკში რძის გადამამუშავებელი საწარმო „შურობუმუ“ გაქურდეს. კომპანიის დირექტორის ნონა ქადარიას ინფორმაციით, შენობიდან 16 ათასი ლარის ღირებულების დანადგარებია გატანილი, დარჩენილი კი დაზიანებულია.

პარლამენტის თავმჯდომარე ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის მაღალი რანგის თანამშრომლებს შეხვდა

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ ირაკლი კობახიძემ ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის მაღალი რანგის თანამშრომლების დელეგაცია მიიღო.

პატრიარქის ფონდი გაქურდეს

პატრიარქის ფონდი გაქურდეს, ადგილზე სამართალდამცველები მუშაობენ.