საქართველო ტრანზიტული შემოსავლებიდან დამატებითი ღირებულების შექმნაზე უნდა გადავიდეს

თუ ჩვენ პროგრესული ეკონომიკური ზრდა გვსურს, ქვეყანა უნდა გადავიდეს ტრანზიტული დატვირთვიდან დამატებითი ღირებულების შექმნის დოქტრინაზე.

ეს კი ნიშნავს, რომ უნდა შეიქმნას დამატებითი ღირებულებები ინფრასტრუქტურის და ინოვაციური ცენტრების სახით.


სადღეისოდ სატრანსპორტო სექტორში საკონტეინერო გადაზიდვების მსოფლიო ბაზარი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე დინამიურად განვითარებად მიმართულებას. თანამედროვე ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის შექმნამ ერთობლიობაში განაპირობა საერთაშორისო საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდის ტენდენცია და მსოფლიოში წარმოებული პროდუქციის მნიშვნელოვანი ნაწილის გადაზიდვის ამ სქემაში ინტეგრირება. 


აღსანიშნავია, რომ ბოლო ათწლეულში მსოფლიოში საკონტეინერო გადაზიდვების განვითარების სფეროში მნიშვნელოვანი ინოვაციები აღინიშნა, რაც, უპირველეს ყოვლისა, საკონტეინერო გადაზიდვების ტექნიკური და ტექნოლოგიური სრულყოფის ასპექტებს მოიცავს,  ექსპლუატაციაში მსხვილი კონტეინერმზიდი გემების გაშვებით და მაღალწარმადობითი საკონტეინერო ტერმინალების მშენებლობით დამთავრებული. მაგალითისათვის, კონტეინერმზიდი "ემმა მერსკი", რომელიც 2006 წელს დანიაში, ოდენსეს გემთსაშენში ააგეს, 11 000 ერთეულ TEU-ს  (კონტეინერის საერთაშორისო განზომილებაა უტოლდება 20 ფუტიანი კონტეინერის გადაზიდვა/გადამუშავებას) იტევს.


ცნობისათვის, მსოფლიოს უმსხვილესი ნავსადგურებია: ტოკიოს ნავსადგური, იაპონიის მეორე მსხვილი საკონტეინერო ნავსადგური იაკოჰამა, ინდოეთის წამყვანი ნავსადგური "ჯავაჰარლალ ნერუ", სამხრეთ კორეის ნავსადგური ჰუსანი,  დუბაის ნავსადგური, ევროპის უმსხვილესი ნავსადგურია როტერდამის ნავსადგური.


ჩვენ გვიჩნდება კარგი შანსი „აბრეშუმის გზის“ დერეფანში. საკონტეინერო ტვირთნაკადის ზრდის ძირითად  "მამოძრავებელ ძალას" კი უკვე თითქმის ორი ათეული წელია მსოფლიოში ჩინეთის ექსპორტი წარმოადგენს. ამ ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალის ზრდასთანაა დაკავშირებული მსოფლიოს მსხვილი ნავსადგურების როგორც ტვირთბრუნვის, ასევე განვითარების პერსპექტივები.


ცალკე აღსანიშნავია ჩინეთის, როგორც მსოფლიოში უმნიშვნელოვანესი საკონტეინერო ცენტრის პერსპექტივები. კერძოდ, ჯერ კიდევ 2007 წელს, გლობლურ ეკონომიკურ კრიზისამდე კი, მსოფლიოს 30 უმსხვილეს საკონტეინერო ნავსადგურს შორის, 8 ჩინეთის იყო. 


ნიშანდობლივია, რომ საერთაშორისო საკონტეინერო გადაზიდვების 90% დღემდე საზღვაო ტრანსპორტით ხორციელდება.


ამდენად, ქართული ეკონომიკის ზრდის ერთგვარი ხერხემალი შეიძლება გახდეს ანაკლიის პორტი, რომლის მშენებლობაც უკვე მიმდინარეობს და დღეს უმაღლესი დონის ღონისძიება ეძღვნება ამ მოვლენას ანაკლიაში. პროექტის საბოლოო ფაზაზე შესაძლებელი ხდება 100 მილიონი ტონა ტვირთის მიღება წელიწადში, რაც არა მხოლოდ ჩვენი პირობებისათვის, რეგიონლური თვალსაზრისითაც კი ძალიან მაღალი მაჩვენებელია. ნიშანდობლივია, რომ პროექტის მიხედვით მშენებლობის პროცესში დასაქმდება 3400 ადამიანი, ხოლო პორტის სრულად დატვირთვითვისას, მთლიანობაში 6400 ადამიანი იქნება დასაქმებული.


პორტის განვითარება და საპროექტო სიმძლავრეზე გასვლა დაგეგმილია 9 ეტაპად, პირველი ეტაპის დასრულების შემდეგ, უკვე 2020 წლისათვის პორტს შეეძლება წელიწადში 8 მილიონი ტონა მოცულობის ტვირთი გაატაროს, რაც დაახლობით 900 ათასი კონტეინერის მიღებას გულისხმობს წელიწადში. შედარებისათვის, ფოთის პორტის ტვირთბრუნვა წელიწადში დაახლოებით 280 000 კონტეინერია.


ბათუმის და ფოთის პორტების პრობლემა მათ სივრცით შეზღუდულობაშია, რადგან ნავმისადგომი არასაკმარისი სიღრმისაა, პორტები შუა ქალაქშია, რასაც თან ერთვის სასაწყობო მეურნეობების პრობლემა. გარდა ამისა, საქართველოში ტვირთი შედარებით პატარა გემებით შემოდის, და ისიც თურქული პორტების გავლით. ანუ, დიდი მოცულობის გემი ჯერ სტამბოლში შედის, სადაც ტვირთი პატარა გემებზე გადანაწილდება და მხოლოდ ამის შემდეგ გადამისამართდება ფოთის და ბათუმის პორტებში, რაც დროშია გაწელილი, და ეკონომიკური თვალსაზრისით ნაკლებრენტაბელურია, მაღალი თვითღირებულებიდნ გამომდინარე.


ანაკლიის პორტს აქვს შესაძლებლობა მსხვილ – 10000–კონტეინერიან გემებს მოემსახუროს, როდესაც ფოთის პორტი მცირე მოცულობის – 1500–კონტეინერიან გემებზეა გათვლილი. შესაბამისად, მომსახურების დროიდან და მოცულობიდან გამომდინარე, ძვირი სერვისია, რაც მის კონკურენტუნარიანობას რეგიონალურ მოთამაშეებთან მიმართებაში მნიშვნელოვნად ამცირებს. აქ უნდა გავითვალისწინოთ მზარდი მოთხოვნა საზღვაო გადაზიდვებზე აზიიდან ევროპაში, მარტო ევროპასა და ჩინეთს შორის სავაჭრო ბრუნვა ნახევარ ტრილიონ ევროს უტოლდება, ხოლო სავაჭრო ბრუნვის მოცულობა ევროპისა და აზიის ქვეყნებს შორის 2 ტრილიონ დოლარს აღწევს.


ანაკლიას არა აქვს სივრცითი შეზღუდულობის პრობლემა.  ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის სიღრმე 16 მეტრს მიაღწევს, რაც 2-ჯერ მეტია ფოთის პორტზე და იქმნება ახალი შესაძლებლობა, როგორც მცირე, ასევე დიდი ზომის გემების მომსახურებისათვის. თავის მხრივ, ეს ქართულ სატრანსპორტო კომპანიებს მისცემს საშუალებას, რომ 30%-ით იაფად გადაზიდონ ერთი კონტეინერი, რაც გაზრდის ქვეყნის კონკურენტუნარიანობის მაჩვენებელს რეგიონში, რადგან საქართველოს დერეფნით საზღვაო გადაზიდვები უფრო იაფი და რენტაბელური გახდება.


მაგრამ, ბათუმისა და ფოთის ტერმინალების ნაკლული პრაქტიკიდან გამომდინარე, იმისთვის, რომ პორტი მაქსიმალურად იყოს დატვირთული, სასაწყობე მეურნეობების განვითარება იქნება აუცილებელი.  ანაკლია სითი, სადაც პირველ რიგში უნდა გაშენდეს ლოგისტიკური ცენტრები, სწორედ ამ მიზანს ემსახურება. აქ საუბარია ლოგისტიკური და ინდუსტრიული პარკის გაშენებაზე.


გარდა ამისა, საქართველო სტრატეგიული მდებარეობით ხდება  საწარმოო რელოკაციისათვის, ანუ საწარმოების გადმოტანისათვის ხელსაყრელი ადგილი. ამის შესაძლებლობას კი სწორედ თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულებები იძლევა, როგორც ევროკავშირთან და ჩინეთაან, ასევე იგივე თურქეთთან და ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებთან, ხოლო სამომავლოდ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან.


ჩვენ რეგიონალური კუთხით გვყავს სამი კონკურენტი.  ჩრდილოეთის დერეფანი, რომელიც გადის რუსეთზე, ნოვოროსიისკის პორტით, სამხრეთის კორიდორი, რომელიც გადის თურქეთის მიმართულებით, სტამბოლის პორტით და მესამე არის ირანის პორტი ბანდერ-აბასი. შესაბამისად, ანაკლიის პორტი კონკურენციას გაუწევს ნოვოროსიისკის პორტს, ირანის პორტს და თურქული პორტების საკონტეინერო ტვირთნაკადის ნაწილსაც ჩვენსკენ გადმოიტანს, რადგან საქართელოს დერეფანი ყველაზე მოკლეა.


თუ ჩვენ გვსურს პროგრესული  ეკონომიკური ზრდა, ქვეყანა უნდა გადავიდეს ტრანზიტული დატვირთვიდან დამატებითი ღირებულების შექმნის დოქტრინაზე. ანუ, ეკონომიკამ უნდა შექმნას დამატებითი ღირებულება, ინფრასტრუქტურის და ინოვაციური ცენტრების სახით, რაც  ეკონომიკის ზრდასთან ერთად, გაზრდის ექსპორტს და შექმნის დამატებით სამუშაო ადგილებს.


საქართველოს მთავრობის სტრატეგია, ქვეყანა გახდეს ლოგისტიკური ცენტრი, გეოეკონომიკური თვალსაზრისით, რაც ქვეყნის გეოგრაფიული და ეკონომიკური პირობების ურთიერთკავშირია და, განსაზღვრავს მისი წარმოების, ვაჭრობის დონეს და საქონლისა და მომსახურების მოხმარების მოცულობას, პრიორიტეტულად მიიჩნევს სივრცესთან დაკავშირებულ წმინდა ეკონომიკურ რეალობებს, არის ძალზე მნიშვნელოვანი. 4–პუნქტიანი გეგმის სივრცითი მოწყობის და ინოვაციური სტრატეგიის კომპონენტი სწორედ ამ ამოცანის მიღწევას ემსახურება.


 


ავტორი: გიორგი ცუცქირიძე


პროფესორი, საქართველოს ბანკების ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი.


"სასამართლო ავალდებულებს სახელმწიფოს პირდაპირ შეზღუდოს რელიგიური თაყვანისცემის საგნებისადმი პროვოკაციული ფორმით თავდასხმა"

გენერალური პროკურორის ყოფილი მოადგილე ლაშა ნაცვლიშვილი სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან იმ ამონარიდს ავრცელებს, რომელიც სახელმწიფოს მორწმუნეების რელიგიური გრძნობების დაცვას ავალდებულებს.

დიმიტრი ქუმსიშვილი: საქართველოში მასპინძლობის ბიზნესის სექტორში მსოფლიო დონის კონკურსი ჩატარდება

საქართველოში ახლო მომავალში სასტუმრო და მომსახურების ბიზნესში საერთაშორისო კლასის კონკურსი ჩატარდება, - ეს განცხადება დღეს საქართველო, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ტექნოპარკში გამართულ ღონისძიებაზე გააკეთა. 

დიმიტრი ქუმსიშვილი: სახელმწიფო სტარტაპებს შესაძლებლობას მისცემს, რომ რეალურად მოხდეს მათი იდეების განვითარება

საქართველოს პირველმა ვიცე პრემიერმა, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა დიმიტრი ქუმსიშვილმა ინოვაციების და ტექნოლოგიების სააგენტოს თანადაფინანსების გრანტების პროგრამის გამარჯვებულებს წარმატება მიულოცა.

მამუკა ბახტაძე: ჩვენ მიერ ინიცირებული პრინციპები მნიშვნელოვნად დაგვეხმარება ჭარბვალიანობის პრობლემის აღმოფხვრასა და ინკლუზიური ეკონომიკური ზრდის მიღწევაში 

ფინანსთა მინისტრმა, მამუკა ბახტაძემ Facebook-ის პირად გვერდზე მთავრობის სხდომაზე წარდგენილი ახალი საკანონმდებლო ინიციატივები შეაფასა.  

გაერომ შოთა რუსთაველის 850 წლის იუბილესთან დაკავშირებით საფოსტო მარკა გამოსცა

გაეროს საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის 100 წლისთავისადმი მიძღვნილ საზეიმო ღონისძიებაზე გაეროს საფოსტო ადმინისტრაციის მიერ გამოცემული შოთა რუსთაველის საიუბილეო მარკის პრეზენტაცია გაიმართა.

გამარჯვებული სტარტაპები ცნობილია

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ინოვაციების და ტექნოლოგიების სააგენტოს თანადაფინანსების გრანტების პროგრამის გამარჯვებული სტარტაპები ცნობილია.

მერაბ ჯანიაშვილი - ფინანსთა მინისტრის ინიციატივა სამართლიანობის პრინციპზეა დაფუძნებული

ფინანსთა მინისტრის მამუკა ბახტაძის ინიციატივას, რომელიც ჭარბვალიანობასთან დაკავშირებულ ცვილებების პროექტს ეხება ეკონომიკის ანალიტიკოსი მერაბ ჯანიაშვილი აფასებს.

"რუსთავი 2-ის" მიმართ საპატრიარქოს მიერ გამოცხადებულ ბოიკოტზე ქარტიის საბჭოს განცხადებას ავრცელებს

"რუსთავი 2-ის" მიმართ საპატრიარქოს მიერ გამოცხადებული ბოიკოტის შესახებ ქარტიის საბჭოს მიერ გავრცელებულ განცხადებას უცვლელად გთავაზობთ:

რაბათის ციხეში საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის 100 წლის იუბილე საზეიმოდ აღინიშნება

26 მაისს, საქართველოს საგარეო სამინისტროს ეგიდით, სამცხე-ჯავახეთში, რაბათის ციხეში საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის100 წლის იუბილისა და დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღონისძიებები ჩატარდება.

ევროკომისიის პრეზიდენტი ჟან-კლოდ იუნკერი უკვე საქართველოშია

ევროკომისიის პრეზიდენტი ჟან-კლოდ იუნკერი უკვე საქართველოშია. იუნკერი ქვეყანას პრემიერ-მინისტრის გიორგი კვირიკაშვილის მოწვევით, საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის 100 წლის საიუბილეო თარიღთან დაკავშირებით ეწვია. 

ხორავას ქუჩაზე მომხდარი მკვლელობის საქმეზე სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნა განიხილეს

ხორავას ქუჩაზე მომხდარი მკვლელობის საქმეზე ერთ ერთი ბრალდებულის უფლებადამცველის მიერ წარმოდგენილი სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნა განიხილეს.

ზუგდიდის მერი ბიზნესმენებს "რუსთავი 2"-ისთვის ბოიკოტის გამოცხადებისკენ მოუწოდებს

ზუგდიდის მერმა ლაშა გოგიამ, ტელეკომპანია "რუსთავი 2"-თან დაკავშირებით საკუთარი მოსაზრება "ფეისბუქის" საკუთარ გვერდზე დააფიქსირა.

ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტში დამოუკიდებლობის დღის აღსანიშნავად ემზადებიან

საქართველო პირველი რესპუბლიკის დაარსებიდან 100 წლის იუბილეს აღნიშნავს. ღონისძიებები წლის განმავლობაში მთელ საქართველოს მოიცავს.

საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი საქართველოს ეწვევა

საფრანგეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჟან-ივ ლე დრიანი 25-26 მაისს საქართველოს ეწვევა.

პროექტ „ეკოლოგიკის“ მეორე ეტაპზე ზესტაფონის მე-2 საჯარო სკოლამ გაიმარჯვა

ზესტაფონის სპორტის სასახლეში სასკოლო პროექტ „ეკოლოგიკის“ მეორე ეტაპი დასრულდა. პროექტი „ჯორჯიან მანგანეზის“ ორგანიზებით მიმდინარეობდა და ზესტაფონისა და ჭიათურის საჯარო სკოლის მოსწავლეები მონაწილეობდნენ.

კომერციული ბანკების აქტივების მდგომარეობა

2018 წლის პირველი მაისის მდგომარეობით, საქართველოს საბანკო სექტორი 16 კომერციული ბანკითაა წარმოდგენილი; მათ შორის 15 - საწესდებო კაპიტალში უცხოური კაპიტალის მონაწილეობით.

დალია გრიბაუსკაიტე კვირიკაშვილს: გვიხარია, რომ ვართ თქვენთან და თქვენთვის, ნატოსა და ევროკავშირში ინტეგრაციის გზაზე

საქართველო არის თანამედროვე, ძალიან სწრაფად განვითარებადი სახელმწიფო და ჩვენ ძალიან მოხარულნი ვართ, რომ ვართ თქვენთან და თქვენთვის, ნატოსა და ევროკავშირში ინტეგრაციის გზაზე.

კომერციული ბანკების საკრედიტო დაბანდების მოცულობა აპრილში წინა თვესთან შედარებით, 478.0 მლნ ლარით გაიზარდა

კომერციული ბანკების საკრედიტო დაბანდების მოცულობა (არარეზიდენტებზე გაცემული სესხების ჩათვლით), 2018 წლის აპრილში წინა თვესთან შედარებით 478.0 მლნ ლარით გაიზარდა (გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 1.1 პროცენტით გაიზარდა).

არასაბანკო დეპოზიტების მოცულობამ 2018 წლის პირველი მაისისათვის 19.9 მლრდ ლარი შეადგინა

საბანკო სექტორში განთავსებული არასაბანკო დეპოზიტების მოცულობამ 2018 წლის პირველი მაისისათვის 19.9 მლრდ ლარი შეადგინა.

კენკროვანი კულტურების გაშენებისთვის მთავრობამ ახალი ქვეკომპონენტი დაამტკიცა

სახელმწიფო პროექტში „დანერგე მომავალი“ ცვლილებები შევიდა.

კიევში ქართული ხალხური ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლის კონცერტი გაიმართა

კიევის ნაციონალური ავიაციური უნივერსიტეტის კულტურისა და ხელოვნების ცენტრში, ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრის ორგანიზებით,  ქართული ხალხური ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლის „იბერიას“ კონცერტი გაიმართა.