საქართველო ტრანზიტული შემოსავლებიდან დამატებითი ღირებულების შექმნაზე უნდა გადავიდეს

თუ ჩვენ პროგრესული ეკონომიკური ზრდა გვსურს, ქვეყანა უნდა გადავიდეს ტრანზიტული დატვირთვიდან დამატებითი ღირებულების შექმნის დოქტრინაზე.

ეს კი ნიშნავს, რომ უნდა შეიქმნას დამატებითი ღირებულებები ინფრასტრუქტურის და ინოვაციური ცენტრების სახით.


სადღეისოდ სატრანსპორტო სექტორში საკონტეინერო გადაზიდვების მსოფლიო ბაზარი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე დინამიურად განვითარებად მიმართულებას. თანამედროვე ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის შექმნამ ერთობლიობაში განაპირობა საერთაშორისო საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდის ტენდენცია და მსოფლიოში წარმოებული პროდუქციის მნიშვნელოვანი ნაწილის გადაზიდვის ამ სქემაში ინტეგრირება. 


აღსანიშნავია, რომ ბოლო ათწლეულში მსოფლიოში საკონტეინერო გადაზიდვების განვითარების სფეროში მნიშვნელოვანი ინოვაციები აღინიშნა, რაც, უპირველეს ყოვლისა, საკონტეინერო გადაზიდვების ტექნიკური და ტექნოლოგიური სრულყოფის ასპექტებს მოიცავს,  ექსპლუატაციაში მსხვილი კონტეინერმზიდი გემების გაშვებით და მაღალწარმადობითი საკონტეინერო ტერმინალების მშენებლობით დამთავრებული. მაგალითისათვის, კონტეინერმზიდი "ემმა მერსკი", რომელიც 2006 წელს დანიაში, ოდენსეს გემთსაშენში ააგეს, 11 000 ერთეულ TEU-ს  (კონტეინერის საერთაშორისო განზომილებაა უტოლდება 20 ფუტიანი კონტეინერის გადაზიდვა/გადამუშავებას) იტევს.


ცნობისათვის, მსოფლიოს უმსხვილესი ნავსადგურებია: ტოკიოს ნავსადგური, იაპონიის მეორე მსხვილი საკონტეინერო ნავსადგური იაკოჰამა, ინდოეთის წამყვანი ნავსადგური "ჯავაჰარლალ ნერუ", სამხრეთ კორეის ნავსადგური ჰუსანი,  დუბაის ნავსადგური, ევროპის უმსხვილესი ნავსადგურია როტერდამის ნავსადგური.


ჩვენ გვიჩნდება კარგი შანსი „აბრეშუმის გზის“ დერეფანში. საკონტეინერო ტვირთნაკადის ზრდის ძირითად  "მამოძრავებელ ძალას" კი უკვე თითქმის ორი ათეული წელია მსოფლიოში ჩინეთის ექსპორტი წარმოადგენს. ამ ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალის ზრდასთანაა დაკავშირებული მსოფლიოს მსხვილი ნავსადგურების როგორც ტვირთბრუნვის, ასევე განვითარების პერსპექტივები.


ცალკე აღსანიშნავია ჩინეთის, როგორც მსოფლიოში უმნიშვნელოვანესი საკონტეინერო ცენტრის პერსპექტივები. კერძოდ, ჯერ კიდევ 2007 წელს, გლობლურ ეკონომიკურ კრიზისამდე კი, მსოფლიოს 30 უმსხვილეს საკონტეინერო ნავსადგურს შორის, 8 ჩინეთის იყო. 


ნიშანდობლივია, რომ საერთაშორისო საკონტეინერო გადაზიდვების 90% დღემდე საზღვაო ტრანსპორტით ხორციელდება.


ამდენად, ქართული ეკონომიკის ზრდის ერთგვარი ხერხემალი შეიძლება გახდეს ანაკლიის პორტი, რომლის მშენებლობაც უკვე მიმდინარეობს და დღეს უმაღლესი დონის ღონისძიება ეძღვნება ამ მოვლენას ანაკლიაში. პროექტის საბოლოო ფაზაზე შესაძლებელი ხდება 100 მილიონი ტონა ტვირთის მიღება წელიწადში, რაც არა მხოლოდ ჩვენი პირობებისათვის, რეგიონლური თვალსაზრისითაც კი ძალიან მაღალი მაჩვენებელია. ნიშანდობლივია, რომ პროექტის მიხედვით მშენებლობის პროცესში დასაქმდება 3400 ადამიანი, ხოლო პორტის სრულად დატვირთვითვისას, მთლიანობაში 6400 ადამიანი იქნება დასაქმებული.


პორტის განვითარება და საპროექტო სიმძლავრეზე გასვლა დაგეგმილია 9 ეტაპად, პირველი ეტაპის დასრულების შემდეგ, უკვე 2020 წლისათვის პორტს შეეძლება წელიწადში 8 მილიონი ტონა მოცულობის ტვირთი გაატაროს, რაც დაახლობით 900 ათასი კონტეინერის მიღებას გულისხმობს წელიწადში. შედარებისათვის, ფოთის პორტის ტვირთბრუნვა წელიწადში დაახლოებით 280 000 კონტეინერია.


ბათუმის და ფოთის პორტების პრობლემა მათ სივრცით შეზღუდულობაშია, რადგან ნავმისადგომი არასაკმარისი სიღრმისაა, პორტები შუა ქალაქშია, რასაც თან ერთვის სასაწყობო მეურნეობების პრობლემა. გარდა ამისა, საქართველოში ტვირთი შედარებით პატარა გემებით შემოდის, და ისიც თურქული პორტების გავლით. ანუ, დიდი მოცულობის გემი ჯერ სტამბოლში შედის, სადაც ტვირთი პატარა გემებზე გადანაწილდება და მხოლოდ ამის შემდეგ გადამისამართდება ფოთის და ბათუმის პორტებში, რაც დროშია გაწელილი, და ეკონომიკური თვალსაზრისით ნაკლებრენტაბელურია, მაღალი თვითღირებულებიდნ გამომდინარე.


ანაკლიის პორტს აქვს შესაძლებლობა მსხვილ – 10000–კონტეინერიან გემებს მოემსახუროს, როდესაც ფოთის პორტი მცირე მოცულობის – 1500–კონტეინერიან გემებზეა გათვლილი. შესაბამისად, მომსახურების დროიდან და მოცულობიდან გამომდინარე, ძვირი სერვისია, რაც მის კონკურენტუნარიანობას რეგიონალურ მოთამაშეებთან მიმართებაში მნიშვნელოვნად ამცირებს. აქ უნდა გავითვალისწინოთ მზარდი მოთხოვნა საზღვაო გადაზიდვებზე აზიიდან ევროპაში, მარტო ევროპასა და ჩინეთს შორის სავაჭრო ბრუნვა ნახევარ ტრილიონ ევროს უტოლდება, ხოლო სავაჭრო ბრუნვის მოცულობა ევროპისა და აზიის ქვეყნებს შორის 2 ტრილიონ დოლარს აღწევს.


ანაკლიას არა აქვს სივრცითი შეზღუდულობის პრობლემა.  ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის სიღრმე 16 მეტრს მიაღწევს, რაც 2-ჯერ მეტია ფოთის პორტზე და იქმნება ახალი შესაძლებლობა, როგორც მცირე, ასევე დიდი ზომის გემების მომსახურებისათვის. თავის მხრივ, ეს ქართულ სატრანსპორტო კომპანიებს მისცემს საშუალებას, რომ 30%-ით იაფად გადაზიდონ ერთი კონტეინერი, რაც გაზრდის ქვეყნის კონკურენტუნარიანობის მაჩვენებელს რეგიონში, რადგან საქართველოს დერეფნით საზღვაო გადაზიდვები უფრო იაფი და რენტაბელური გახდება.


მაგრამ, ბათუმისა და ფოთის ტერმინალების ნაკლული პრაქტიკიდან გამომდინარე, იმისთვის, რომ პორტი მაქსიმალურად იყოს დატვირთული, სასაწყობე მეურნეობების განვითარება იქნება აუცილებელი.  ანაკლია სითი, სადაც პირველ რიგში უნდა გაშენდეს ლოგისტიკური ცენტრები, სწორედ ამ მიზანს ემსახურება. აქ საუბარია ლოგისტიკური და ინდუსტრიული პარკის გაშენებაზე.


გარდა ამისა, საქართველო სტრატეგიული მდებარეობით ხდება  საწარმოო რელოკაციისათვის, ანუ საწარმოების გადმოტანისათვის ხელსაყრელი ადგილი. ამის შესაძლებლობას კი სწორედ თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულებები იძლევა, როგორც ევროკავშირთან და ჩინეთაან, ასევე იგივე თურქეთთან და ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებთან, ხოლო სამომავლოდ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან.


ჩვენ რეგიონალური კუთხით გვყავს სამი კონკურენტი.  ჩრდილოეთის დერეფანი, რომელიც გადის რუსეთზე, ნოვოროსიისკის პორტით, სამხრეთის კორიდორი, რომელიც გადის თურქეთის მიმართულებით, სტამბოლის პორტით და მესამე არის ირანის პორტი ბანდერ-აბასი. შესაბამისად, ანაკლიის პორტი კონკურენციას გაუწევს ნოვოროსიისკის პორტს, ირანის პორტს და თურქული პორტების საკონტეინერო ტვირთნაკადის ნაწილსაც ჩვენსკენ გადმოიტანს, რადგან საქართელოს დერეფანი ყველაზე მოკლეა.


თუ ჩვენ გვსურს პროგრესული  ეკონომიკური ზრდა, ქვეყანა უნდა გადავიდეს ტრანზიტული დატვირთვიდან დამატებითი ღირებულების შექმნის დოქტრინაზე. ანუ, ეკონომიკამ უნდა შექმნას დამატებითი ღირებულება, ინფრასტრუქტურის და ინოვაციური ცენტრების სახით, რაც  ეკონომიკის ზრდასთან ერთად, გაზრდის ექსპორტს და შექმნის დამატებით სამუშაო ადგილებს.


საქართველოს მთავრობის სტრატეგია, ქვეყანა გახდეს ლოგისტიკური ცენტრი, გეოეკონომიკური თვალსაზრისით, რაც ქვეყნის გეოგრაფიული და ეკონომიკური პირობების ურთიერთკავშირია და, განსაზღვრავს მისი წარმოების, ვაჭრობის დონეს და საქონლისა და მომსახურების მოხმარების მოცულობას, პრიორიტეტულად მიიჩნევს სივრცესთან დაკავშირებულ წმინდა ეკონომიკურ რეალობებს, არის ძალზე მნიშვნელოვანი. 4–პუნქტიანი გეგმის სივრცითი მოწყობის და ინოვაციური სტრატეგიის კომპონენტი სწორედ ამ ამოცანის მიღწევას ემსახურება.


 


ავტორი: გიორგი ცუცქირიძე


პროფესორი, საქართველოს ბანკების ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი.


ქუთათელაძის მკვლელობაში ბრალდებულის მეუღლის თქმით, მისი ქმარი დანაშაულის დროს ბანკში იყო

რუსთავში ე.წ. სტამბოლის ბაზრის ერთ-ერთი მეპატრონის სამსონ ქუთათელაძის მკვლელობაში ბრალდებულის გიორგი ჭანტურიას მეუღლე ამბობს, რომ მისი ქმარი, იმ დროს, როცა მკვლელობა მოხდა, ბანკში იმყოფებოდა.

თბილისის 22-ე სკოლაში ნაღმს ეძებდნენ

თბილისში, მირცხულავას ქუჩაზე მდებარე 22-ე საჯარო სკოლაში სწავლის პროცესი შეწყვეტილი იყო. პოლიცია ნაღმს ეძებდა.

ბათუმში 23 წლის გოგოს ეძებენ

ბათუმში 23 წლის გოგოს ეძებენ. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მიმდინარეობს აქტიური საგამოძიებო მოქმედებები.

ქვემო ქართლის სამხარეო პოლიციაში ბაზრის მოვაჭრეებს ისევ კითხავენ

რუსთავში ე.წ. სტამბოლის ბაზრის მეწილის სამსონ ქუთათელაძის მკვლელობის საქმეზე, ქვემო ქართლის სამხარეო პოლიციაში ბაზრის მოვაჭრეების დაკითხვა ამ დრომდე მიმდინარეობს.

 

აშშ თელ-ავივიდან იერუსალიმში საელჩოს არ გადაიტანს

ამერიკის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი მიმდინარე წელს თელ-ავივიდან იერუსალიმში საელჩოს არ გადაიტანს.

პაატა ჩოხელი: ნათელაშვილის შვილი სააკაშვილს კიევში შეხვდა... დავალებები მიიღო

ლეიბორისტული პარტიის ყოფილმა იდეოლოგიურმა მდივანმა პაატა ჩოხელმა "პრაიმტაიმის“ პრესკლუბში გამართულ კონფერენციაზე განაცხადა, რომ შალვა ნათელაშვილის შვილი მიხეილ სააკაშვილს კიევში შეხვდა.

დონალდ ტრამპმა რუსეთი ჩრდილოეთ კორეის მხარდაჭერაში დაადანაშაულა

ამერიკის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებით, რუსეთი ჩრდილოეთ კორეის საკითხის მოგვარებაში ამერიკას „საერთოდ არ ეხმარება“.

სს "ენერგო-პრო ჯორჯია გენერაციამ" 2 მლნ ევროზე მეტი ინვესტიცია განახორციელა

ჩითახევჰესის აგრეგატის რეაბილიტაციაზე სს "ენერგო-პრო ჯორჯია გენერაციამ" 2 მლნ ევროზე მეტი ინვესტიცია განახორციელა.

NDI: გამოკითხული ქალების 58% ფიქრობს, რომ ქალების სიმცირე პოლიტიკაში პრობლემაა

ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) კვლევის თანახმად, გამოკითხული ქალების 58% ფიქრობს, რომ ქალების სიმცირე პოლიტიკაში პრობლემაა.

მოსკოვში ე.წ. კანონიერი ქურდი გურამ ჩიხლაძე დააკავეს

მოსკოვში ე.წ. კანონიერი ქურდი გურამ ჩიხლაძე, იგივე კვეჟოევიჩი დააკავეს.

შსს-მ გორში მომხდარი ქურდობის ფაქტი ცხელ კვალზე გახსნა

შსს-ს შიდა ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის გორის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, 1989 წელს დაბადებული დ.გ. ქურდობის ბრალდებით დააკავეს.

მეტროსადგური „გურამიშვილი“ იკეტება

მეტროსადგური „გურამიშვილი“ მიმდინარე სარემონტო სამუშაოების გამო, მგზავრებს 20 იანვრიდან 15 მარტამდე ვერ მოემსახურება. ამის შესახებ "პირველს" თბილისის სატრანსპორტო კომპანიიდან აცნობეს.

ბრაიზას თქმით, ტრამპი იძულებულია, სამხრეთ კავკიასიაში აგრესიული პოლიტიკა გაატაროს

ატლანტიკური საბჭოს ექსპერტის, აზერბაიჯანში აშშ-ის ყოფილი ელჩის მეთიუ ბრაიზას აზრით, გარემოებებიდან გამომდინარე, დონალდ ტრამპს წინამორბედ ბარაკ ობამასგან განსხვავებით, სამხრეთ კავკასიაში აგრესიული პოლიტიკის გატარება უწევს.

 

დღეიდან ამინდი გაუარესდება

გარემოს ეროვნული სააგეტოს ცნობით, 18 იანვარს დღის მეორე ნახევრიდან 20 იანვრამდე. საქართველოს ტერიტორიაზე, შავი ზღვის ჩრდილო-დასავლეთიდან შედარებით ცივი და ნოტიო ჰაერის მასების გავრცელების გამო მოსალოდნელია წვიმა.

ზამთრის კურორტებზე 46 კვების ობიექტი დაჯარიმდა

სურსათის სააგენტომ ზამთრის კურორტებზე 46 კვების ობიექტი დააჯარიმა.

კომპანია RMG რუსთაველის თეატრის სპონსორი გახდა

კომპანია RMG კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობის პროგრამის ფარგლებში განაგრძობს კულტურული პროექტების მხარდაჭერას და ამჯერად თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის სპონსორი ხდება.

NDI - გამოკითხულთა 31%-ის შეხედულებებთან ყველაზე ახლოს „ქართული ოცნება“ დგას

ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) საზოგადოებრივი აზრის კვლევის თანახმად, კითხვაზე, რომელი პარტია დგას თქვენს შეხედულებებთან ყველაზე ახლოს, გამოკითხულთა 31% აცხადებს, რომ „ქართული ოცნება“.

ახალციხე-ნინოწმინდის გზაზე შეზღუდვები დაწესდა

ძლიერი ქარბუქისა და შეზღუდული ხილვადობის გამო, ახალციხე-ნინოწმინდის საავტომობილო გზაზე შეზღუდვები დაწესდა.

თბილისის მერმა საბავშვო ბაღების აღსაზრდელთა მენიუ გაასაჯაროვა

თბილისის მერი კახა კალაძე ბაგა-ბაღების კვების რაციონთან დაკავშირებულ ბრალდებებს გამოეხმაურა და საბავშვო ბაღების აღსაზრდელთა მენიუ გაასაჯაროვა.

სარგებლობაში არსებული ფართები კიდევ 17 ოჯახს გადაეცემა

სარგებლობაში არსებული საცხოვრებელი ფართები კიდევ 17 ოჯახს გადაეცემა. ამის შესახებ დღეს თბილისის მერმა განაცხადა.

ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების პროექტებს მერია 100 პროცენტით დააფინანსებს

თბილისის მერმა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების დაფინანსების სისტემის ახალი მოდელი წარმოადგინა.