საქართველო ტრანზიტული შემოსავლებიდან დამატებითი ღირებულების შექმნაზე უნდა გადავიდეს

თუ ჩვენ პროგრესული ეკონომიკური ზრდა გვსურს, ქვეყანა უნდა გადავიდეს ტრანზიტული დატვირთვიდან დამატებითი ღირებულების შექმნის დოქტრინაზე.

ეს კი ნიშნავს, რომ უნდა შეიქმნას დამატებითი ღირებულებები ინფრასტრუქტურის და ინოვაციური ცენტრების სახით.


სადღეისოდ სატრანსპორტო სექტორში საკონტეინერო გადაზიდვების მსოფლიო ბაზარი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე დინამიურად განვითარებად მიმართულებას. თანამედროვე ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის შექმნამ ერთობლიობაში განაპირობა საერთაშორისო საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდის ტენდენცია და მსოფლიოში წარმოებული პროდუქციის მნიშვნელოვანი ნაწილის გადაზიდვის ამ სქემაში ინტეგრირება. 


აღსანიშნავია, რომ ბოლო ათწლეულში მსოფლიოში საკონტეინერო გადაზიდვების განვითარების სფეროში მნიშვნელოვანი ინოვაციები აღინიშნა, რაც, უპირველეს ყოვლისა, საკონტეინერო გადაზიდვების ტექნიკური და ტექნოლოგიური სრულყოფის ასპექტებს მოიცავს,  ექსპლუატაციაში მსხვილი კონტეინერმზიდი გემების გაშვებით და მაღალწარმადობითი საკონტეინერო ტერმინალების მშენებლობით დამთავრებული. მაგალითისათვის, კონტეინერმზიდი "ემმა მერსკი", რომელიც 2006 წელს დანიაში, ოდენსეს გემთსაშენში ააგეს, 11 000 ერთეულ TEU-ს  (კონტეინერის საერთაშორისო განზომილებაა უტოლდება 20 ფუტიანი კონტეინერის გადაზიდვა/გადამუშავებას) იტევს.


ცნობისათვის, მსოფლიოს უმსხვილესი ნავსადგურებია: ტოკიოს ნავსადგური, იაპონიის მეორე მსხვილი საკონტეინერო ნავსადგური იაკოჰამა, ინდოეთის წამყვანი ნავსადგური "ჯავაჰარლალ ნერუ", სამხრეთ კორეის ნავსადგური ჰუსანი,  დუბაის ნავსადგური, ევროპის უმსხვილესი ნავსადგურია როტერდამის ნავსადგური.


ჩვენ გვიჩნდება კარგი შანსი „აბრეშუმის გზის“ დერეფანში. საკონტეინერო ტვირთნაკადის ზრდის ძირითად  "მამოძრავებელ ძალას" კი უკვე თითქმის ორი ათეული წელია მსოფლიოში ჩინეთის ექსპორტი წარმოადგენს. ამ ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალის ზრდასთანაა დაკავშირებული მსოფლიოს მსხვილი ნავსადგურების როგორც ტვირთბრუნვის, ასევე განვითარების პერსპექტივები.


ცალკე აღსანიშნავია ჩინეთის, როგორც მსოფლიოში უმნიშვნელოვანესი საკონტეინერო ცენტრის პერსპექტივები. კერძოდ, ჯერ კიდევ 2007 წელს, გლობლურ ეკონომიკურ კრიზისამდე კი, მსოფლიოს 30 უმსხვილეს საკონტეინერო ნავსადგურს შორის, 8 ჩინეთის იყო. 


ნიშანდობლივია, რომ საერთაშორისო საკონტეინერო გადაზიდვების 90% დღემდე საზღვაო ტრანსპორტით ხორციელდება.


ამდენად, ქართული ეკონომიკის ზრდის ერთგვარი ხერხემალი შეიძლება გახდეს ანაკლიის პორტი, რომლის მშენებლობაც უკვე მიმდინარეობს და დღეს უმაღლესი დონის ღონისძიება ეძღვნება ამ მოვლენას ანაკლიაში. პროექტის საბოლოო ფაზაზე შესაძლებელი ხდება 100 მილიონი ტონა ტვირთის მიღება წელიწადში, რაც არა მხოლოდ ჩვენი პირობებისათვის, რეგიონლური თვალსაზრისითაც კი ძალიან მაღალი მაჩვენებელია. ნიშანდობლივია, რომ პროექტის მიხედვით მშენებლობის პროცესში დასაქმდება 3400 ადამიანი, ხოლო პორტის სრულად დატვირთვითვისას, მთლიანობაში 6400 ადამიანი იქნება დასაქმებული.


პორტის განვითარება და საპროექტო სიმძლავრეზე გასვლა დაგეგმილია 9 ეტაპად, პირველი ეტაპის დასრულების შემდეგ, უკვე 2020 წლისათვის პორტს შეეძლება წელიწადში 8 მილიონი ტონა მოცულობის ტვირთი გაატაროს, რაც დაახლობით 900 ათასი კონტეინერის მიღებას გულისხმობს წელიწადში. შედარებისათვის, ფოთის პორტის ტვირთბრუნვა წელიწადში დაახლოებით 280 000 კონტეინერია.


ბათუმის და ფოთის პორტების პრობლემა მათ სივრცით შეზღუდულობაშია, რადგან ნავმისადგომი არასაკმარისი სიღრმისაა, პორტები შუა ქალაქშია, რასაც თან ერთვის სასაწყობო მეურნეობების პრობლემა. გარდა ამისა, საქართველოში ტვირთი შედარებით პატარა გემებით შემოდის, და ისიც თურქული პორტების გავლით. ანუ, დიდი მოცულობის გემი ჯერ სტამბოლში შედის, სადაც ტვირთი პატარა გემებზე გადანაწილდება და მხოლოდ ამის შემდეგ გადამისამართდება ფოთის და ბათუმის პორტებში, რაც დროშია გაწელილი, და ეკონომიკური თვალსაზრისით ნაკლებრენტაბელურია, მაღალი თვითღირებულებიდნ გამომდინარე.


ანაკლიის პორტს აქვს შესაძლებლობა მსხვილ – 10000–კონტეინერიან გემებს მოემსახუროს, როდესაც ფოთის პორტი მცირე მოცულობის – 1500–კონტეინერიან გემებზეა გათვლილი. შესაბამისად, მომსახურების დროიდან და მოცულობიდან გამომდინარე, ძვირი სერვისია, რაც მის კონკურენტუნარიანობას რეგიონალურ მოთამაშეებთან მიმართებაში მნიშვნელოვნად ამცირებს. აქ უნდა გავითვალისწინოთ მზარდი მოთხოვნა საზღვაო გადაზიდვებზე აზიიდან ევროპაში, მარტო ევროპასა და ჩინეთს შორის სავაჭრო ბრუნვა ნახევარ ტრილიონ ევროს უტოლდება, ხოლო სავაჭრო ბრუნვის მოცულობა ევროპისა და აზიის ქვეყნებს შორის 2 ტრილიონ დოლარს აღწევს.


ანაკლიას არა აქვს სივრცითი შეზღუდულობის პრობლემა.  ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის სიღრმე 16 მეტრს მიაღწევს, რაც 2-ჯერ მეტია ფოთის პორტზე და იქმნება ახალი შესაძლებლობა, როგორც მცირე, ასევე დიდი ზომის გემების მომსახურებისათვის. თავის მხრივ, ეს ქართულ სატრანსპორტო კომპანიებს მისცემს საშუალებას, რომ 30%-ით იაფად გადაზიდონ ერთი კონტეინერი, რაც გაზრდის ქვეყნის კონკურენტუნარიანობის მაჩვენებელს რეგიონში, რადგან საქართველოს დერეფნით საზღვაო გადაზიდვები უფრო იაფი და რენტაბელური გახდება.


მაგრამ, ბათუმისა და ფოთის ტერმინალების ნაკლული პრაქტიკიდან გამომდინარე, იმისთვის, რომ პორტი მაქსიმალურად იყოს დატვირთული, სასაწყობე მეურნეობების განვითარება იქნება აუცილებელი.  ანაკლია სითი, სადაც პირველ რიგში უნდა გაშენდეს ლოგისტიკური ცენტრები, სწორედ ამ მიზანს ემსახურება. აქ საუბარია ლოგისტიკური და ინდუსტრიული პარკის გაშენებაზე.


გარდა ამისა, საქართველო სტრატეგიული მდებარეობით ხდება  საწარმოო რელოკაციისათვის, ანუ საწარმოების გადმოტანისათვის ხელსაყრელი ადგილი. ამის შესაძლებლობას კი სწორედ თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულებები იძლევა, როგორც ევროკავშირთან და ჩინეთაან, ასევე იგივე თურქეთთან და ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებთან, ხოლო სამომავლოდ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან.


ჩვენ რეგიონალური კუთხით გვყავს სამი კონკურენტი.  ჩრდილოეთის დერეფანი, რომელიც გადის რუსეთზე, ნოვოროსიისკის პორტით, სამხრეთის კორიდორი, რომელიც გადის თურქეთის მიმართულებით, სტამბოლის პორტით და მესამე არის ირანის პორტი ბანდერ-აბასი. შესაბამისად, ანაკლიის პორტი კონკურენციას გაუწევს ნოვოროსიისკის პორტს, ირანის პორტს და თურქული პორტების საკონტეინერო ტვირთნაკადის ნაწილსაც ჩვენსკენ გადმოიტანს, რადგან საქართელოს დერეფანი ყველაზე მოკლეა.


თუ ჩვენ გვსურს პროგრესული  ეკონომიკური ზრდა, ქვეყანა უნდა გადავიდეს ტრანზიტული დატვირთვიდან დამატებითი ღირებულების შექმნის დოქტრინაზე. ანუ, ეკონომიკამ უნდა შექმნას დამატებითი ღირებულება, ინფრასტრუქტურის და ინოვაციური ცენტრების სახით, რაც  ეკონომიკის ზრდასთან ერთად, გაზრდის ექსპორტს და შექმნის დამატებით სამუშაო ადგილებს.


საქართველოს მთავრობის სტრატეგია, ქვეყანა გახდეს ლოგისტიკური ცენტრი, გეოეკონომიკური თვალსაზრისით, რაც ქვეყნის გეოგრაფიული და ეკონომიკური პირობების ურთიერთკავშირია და, განსაზღვრავს მისი წარმოების, ვაჭრობის დონეს და საქონლისა და მომსახურების მოხმარების მოცულობას, პრიორიტეტულად მიიჩნევს სივრცესთან დაკავშირებულ წმინდა ეკონომიკურ რეალობებს, არის ძალზე მნიშვნელოვანი. 4–პუნქტიანი გეგმის სივრცითი მოწყობის და ინოვაციური სტრატეგიის კომპონენტი სწორედ ამ ამოცანის მიღწევას ემსახურება.


 


ავტორი: გიორგი ცუცქირიძე


პროფესორი, საქართველოს ბანკების ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი.


ჯვარი-უშგულის მონაკვეთზე მისაბმელიანი ტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს, საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, თოვლისა და ლიპყინულის გამო, ჯვარი-უშგულის მონაკვეთზე მისაბმელიანი ტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია.

მდინარაძე: როგორც კი „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ ინტერპელაციის წესით მიმართა პრემიერს, გაძლიერდა მათი საინფორმაციო საშუალებების მხარდაჭერა, რომ დაინგრა ქვეყანა

„შემთხვევითი არ არის, რომ როგორც კი „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ ინტერპელაციის წესით მიმართა პრემიერ-მინისტრს, იმ წუთიდან გაძლიერდა მათი საინფორმაციო საშუალებების მიერ მხარდაჭერა, რომ დაინგრა ქვეყანა“.

მეტეოროლოგებმა პროფესიული დღე აღნიშნეს

გარემოს ეროვნული სააგენტოს უფროსმა ანდრო ასლანიშვილმა ჰიდრომეტეოროლოგებს პროფესიული დღე მიულოცა.

შსს-მ მაღაზია „სმაილის“ ქურდობის ფაქტი გახსნა

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ისანი-სამგორის სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ქურდობის ბრალდებით 2004 წელს დაბადებული გ.ვ. და 2002 წელს დაბადებული ლ.ა. ქურდობაში ამხილეს.

საქართველოს საპატრიარქოს განცხადება

საქართველოს საპატრიარქო ახალ ზელანდიაში, მეჩეთზე განხორციელებული თავდასხმის გამო, მწუხარებას გამოთქვამს. აღნიშნულთან დაკავშირებით საპატრიარქო განცხადებას ავრცელებს.

ბათუმში გარდაცვლილი ახალგაზრდა ქალის ახლობლები საავადმყოფოსთან აქციას აგრძელებენ

ბათუმში, 2 დღის წინ გარდაცვლილი მელანო ფუტკარაძის ახლობლები, რეფერალურ საავადმყოფოსთან აქციებს აგრძელებენ.

გუდაური-კობის მონაკვეთზე მისაბმელიანი ტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს, საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, გუდაური-კობის მონაკვეთზე მისაბმელიანი ტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია.

გიგანტური კუ სასტუმრო „პარაგრაფის“ საკარანტინო აუზში მოათავსეს

ხმელთაშუა ზღვიდან, შავი ზღვის აკვატორიაში, ფოთის სანაპირო ზოლში გადაშენების პირას მყოფი გიგანტური კუს სახეობა (კარეტაკარეტა) შემოვიდა. აღნიშნულ ფაქტს გარემოს ეროვნულ სააგენტოში ადასტურებენ.

ფოთში გიგანტური კუ იპოვეს

ფოთში, ნაბადის უბანში, გიგანტური კუ ერთ-ერთმა ადგილობრივმა ზღვის სანაპიროზე გამორიყული ნახა.

 

მიხეილ ბატიაშვილი დუბაიში ლადო აფხაზავას საგულშემატკივროდ ჩავიდა

საქართველოს განათლების მინისტრი მიხეილ ბატიაშვილი დუბაიში მასწავლებელთა გლობალური ჯილდოს ფინალურ დაჯილდოებაზე ლადო აფხაზავას საგულშემატკივროდ ჩავიდა.

საქართველოს ნაკრები შვეიცარიასთან დამარცხდა

საქართველო-შვეიცარიის დაპირისპირება თბილისის „დინამო არენაზე" ცოტახნის წინ დასრულდა. ქართველი ფეხბურთელები შვეიცარიის ნაკრებთან ანგარიშით 2:0 დამარცხდნენ. 

პირველ ოლიმპიურ ჩემპიონს საქართველოდან, რაფაელ ჩიმიშკიანს 90 წელი შეუსრულდა

90 წლის იუბილე რაფაელ ჩიმიშკიანს პირადად მიულოცეს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის პირველმა მოადგილემ მიხეილ გიორგაძემ და მოადგილე შალვა გოგოლაძემ.

იურიდიული პირების მიერ დენის, წყლისა და გაზის მოხმარების დარღვევაზე 15 000 ჯარიმა, შესაძლოა, გააუქმდეს

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2019 წლის 7 მარტის გადაწყვეტილებით, საქართველოს პარლამენტის მიმართ, ორგანიზაცია „ახალგაზრდა ადვოკატების“ კონსტიტუციური სარჩელი №1344 არსებითი განხილვისთვის იქნა მიღებული.

ზუგდიდის სოფელში დაკარგულ ქალს ეძებენ

ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუხში ოჯახი დაკარგულ 83 წლის ქალს, თალიკო პატარაიას ეძებს. მეზობლების ინფორმაციით, ის სახლიდან გუშინ, დაახლოებით, 16:00 საათზე გავიდა და მას შემდეგ არ დაბრუნებულა.

ლადო აფხაზავას სახალისო პრეზენტაცია დუბაიში (ვიდეო)

პედაგოგმა, ლადო აფხაზავამ დუბაიში, „განათლებისა და უნარების გლობალური ფორუმის“ ფარგლებში გამართულ ღონისძიებაზე პრეზენტაცია გამართა. ვიდეომასალას დუბაიდან 1TV ავრცელებს.

ტალინში ნიკო ფიროსმანის ნახატების გამოფენა გაიხსნა

ესტონეთში, ტალინის მიკკელის მუზეუმში გამოჩენილი ქართველი მხატვრის, ნიკო ფიროსმანის ნამუშევრების გამოფენა - „ფიროსმანი - მარტოხელა გენიოსის სამყარო" გაიხსნა. 

გიორგი შენგელია ზუგდიდის მერობის კანდიდატად განიხილება

ზუგდიდის მერის პირველი მოადგილე გიორგი შენგელია ადასტურებს, რომ მას მმართველი პარტია მერობის ერთ-ერთ კანდიდატად განიხილავს. მისი ინფორმაციით, გადაწყვეტილებას "ქართული ოცნება" მომავალი კვირის დასაწყისში მიიღებს.

ბერლინში ქართულ-გერმანული შერეული კომისიის მეექვსე სხდომა გაიმართა

ბერლინში, კულტურის სფეროშიქართულ-გერმანული შერეული კომისიის მეექვსე სხდომა გაიმართა.

ავარია თბილისში - ერთმანეთს ხუთი ავტომობილი შეეჯახა

თბილისში, „ვეფხი და მოყმის“ ძეგლთან ავარია მოხდა. ერთმანეთს ხუთი ავტომობილი შეეჯახა. ავარიის შედეგად ახალგაზრდა კაცი დაშავდა, რომელიც საავადმყოფოშია გადაყვანილი.

ბათუმში გარდაცვლილი პაციენტის ოჯახი საავადმყოფოსთან აქციას მართავს

ბათუმში გარდაცვლილი 29 წლის ქალის ოჯახი რეფერალურ საავადმყოფოსთან აქციას მართავს. 
 

სოფიო ქაცარავა: საქართველო წელს ნატო-ს განსაკუთრებული ყურადღების ქვეშ ექცევა, რასაც გენერალური მდივნის ვიზიტი ადასტურებს

საქართველო წელს განსაკუთრებული ყურადღების ქვეშ ექცევა ალიანსის მხრიდან, - ასე ეხმაურება პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე, სოფიო ქაცარავა ნატოს გენერალური მდივნის საქართველოში ხვალ დაგეგმილ ვიზიტს.