აკრძალული ქართული ენა, დარჩა მამული და სარწმუნოება

გალის რაიონის ომამდელ საზღვრებში მშობლიურ ქართულ ენაზე სწავლება აკრძალულია, მაშინ, როდესაც ეს რაიონი ქართველებით დასახლებული ყველაზე დიდი რაიონია მთელს აფხაზეთში. გალი ხიდია აფხაზეთსა და დანარჩენ საქართველოს შორის.

სააგენტო „პირველი“ ოკუპირებულ აფხაზეთში ზოგადსაგანმანათლებლო პროცესების მიმდიანარეობასთან, პრობლემებთან და გამოწვევებთან დაკავშირებით გალის რესურსცენტრის ხელმძღვანელს ნონა შონიას ესაუბრა.


მისი თქმით, გალის რაიონის ომამდელ საზღვრებში 30 სკოლაა აღდგენილი. იმიტომაა აღსანიშნავი ომამდელი ტერიტორია, რომ სეპარატისტულმა ხელისუფლებამ რაიონის ომამდელი ტერიტორია დააქუცმაცა, მნიშვნელოვანი ნაწილი თავის სოფლებითურთ და სასწავლო–საგანმანათლობლო დაწესებულებებით გადასცა ტყვარჩელის რაიონს, ნაწილი ოჩამჩირეს, თავად გალი ზედა და ქვედა ზონებად დაყო. ტყვარჩელის მხარეში 10 და ერთი საბავშვო ბაღია მოქცეუილი, ოჩამჩირეში 1, გალის „ზედა ზონაში“ 9, „ქვედა ზონაში“ კი 10.  2018–2019 სასწავლო წელს 410 ბავშვმა დაამთავრა 30 სკოლის 11 კლასი.


„სკოლის დამთავრების შემდეგ აფხაზეთის ე.წ. ადმინისტრაცია აფხაზურ ატესტატს გასცემს, რომელშიც  მშობლიურ ენად, განურჩველად ეთიკური წარმომავლობისა, წერია რუსული ენა, მშობლიური ლიტერატურად, რუსული ლიტერატურა“, – მოგვითხრობს ნონა შონია.


რესურსცენტრის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ სკოლებში, ზონების მიხედვთ, მოქმედებს სხვადასხვა სასწავლო გეგმა. ტყვარჩელის მხარეში ქართულ ენასა და ლიტერატურას 1 საათიც კი არ ეთმობა, მაშინ, როცა აქ მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი და პედაგოგები ქართულენოვანია. ამ ტერიტორიებზე აღდგენილი სკოლებში სწავლება რუსულ ენაზე მიმდინარეობს.


გალის „ზედა ზონაში“, ანუ ქალაქში 2 სკოლაა, 1 საათი ეთმობა  ენას, ერთი ლიტერატურას, ქართული ისწავლება, როგორც ერთ-ერთი უცხო ენა,  სწავლება რუსულ ენაზე, რუსეთის ფედერაციიდან  შემოტანილი სახელმძღვანელოებით მიმდინარეობს.


„ქვედა ზონაში“ ერთი სკოლა კონტიგენტის სიმცირის გამო დაიხურა და ახლა  10 ფუნქციონირებს. 2014-2015  სასწავლო წლამდე დაწესებულებები ქართული სკოლის სტატუსს ინარჩუნებდნენ. სეპარატისტულმა მთავრობამ და გალის ადმინისტრაციამ 2014-15 წლის სექტემბრიდან 1-4 კლასები რუსულენოვან სწავლებაზე გადაიყვანა. ყოველ წელს თითო კლასს უმატებს. ასეთ მცირე დროში ქართული ენისა და ლიტერატურის სწავლება შეუძლებელია, 3 წელიწადში გალის რაიონის ომამდელ საზღვრებში არათუ ქართული სკოლა, ქართული კლასიც კი აღარ გვეყოლება. მომხდარმა განათლების ხარისხზე იმოქმედა. (პირველ მე-7 კლასებში 1 საათი ენას და 2 ლიტერატურას, მე-8, მე-11 კლასებში კი –  ერთი საათი ენას და ერთი ლიტერატურას ეთმობა)“, – ამბობს ნონა შონია.


მისივე თქმით, სამწუხაროდ, 79-81 საათი ეთმობა რუსლი ენისა და ლიტერატურის სწავლებას, აფხაზურს – მხოლოდ 27-29 საათი. მოსახლეობის დიდი ნაწილი ვერ წერს და საუბრობს საკუთარ ენაზე. „ჩვენი ხელისუფლება, აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტრო და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა ზრუნავს აფხაზური ენის განვითრებასა და შერიგებაზე“.


„სკოლებში განსხვავებული წესები მოქმედებს. მაგალითად,ზოგიერთ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში მოსწავლეებმა არათუ ქართულად, არამედ მეგრულ ენაზედაც არ უნდა ისაუბრონ. წელს იყო შემთხვევა (შეგნებულად არ დავასახელებ სკოლასა და ბავშვის სახელს), მეგრული პატრიოტული ლექსის წაკითხვის გამო დაისაჯა ბავშვის პედაგოგი და დირექტორის გადაყენების საკითხიც განიხილება. არსებობს სხვა მსგავსი ფაქტებიც. გარდა ამისა, ქართული სასწავლო წიგნების  გადატანა ენგურს იქით სასტიკად აკრძალულია,  თუმცა ჩვენ მაინც ვახერხებთ მათ მიწოდებას. ქართული წიგნების არათუ ტარება და გამოყენება, არამედ ბიბლიოთეკაში ქონაც იკრძალება. არსებობს მაგალითები, როდესაც ბიბლიოთეკიდან გაიტანეს ყველაფერი, რასაც ქართული წარწერა ჰქონდა. მიმდინარეობს მიზანმიმართული პოლიტიკის განხორციელება, რომ სასწავლო პროცესი მთლიანად გადაიყვანონ რუსულენოვან სწავლებაზე“, – გვიყვება რესურსცენტრის ხელმძღვანელი.


მისივე ინფორმაციით, რუსული სახელმძღვანელოებით ისწავლება რუსეთის გლობალური გეოგრაფია, ისტორია და სხვა საგნები. წიგნები ძვირი ღირს და შეძენა რთულია. გარდა ამისა, სკოლებში გამოიყენება ისეთი სახელმძღვანელოები, რომლებიც 1940-50–იან წლებშია დაბეჭდილი. სკოლებში ინტერნეტიც არაა და, ზოგადად, სიხშირეებს ახშობენ.


წარჩინებულ მოსწავლეებს ოქროსა და ვერცხლის მედლებით საქართველოს განათლების სამინისტრო აჯილდოვებს. წარჩინებით 9 კლასდამთავრებულებს კი ლეპტოპები გადაეცემათ. ბავშვების თბილისის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე გადმოდინება დემოგრაფიულ პრობლემებს ქმნის ოკუპირებულ გალში და დაბერების პროცეს აჩქარებს,  2009-14 წლის მონაცემებით, ოკუპირებულ ტერიტორიაზე 500 ახალგაზრდიდან მხოლოდ 150-მდე დაბრუნდა.


გალელი ბავშვები მონაწილეობენ ერთიან ეროვნულ გამოცდებში, საგნობრივ ოლიმპიადებში, სპორტულ, კულტურულ-საგანმანათოლობლეო ღონისძიებებში, ეტალონში. 2019 წლის მდგომარეობით 3 ოლიმპიელი ისვენებდა ყვარლის იუსტიციის  სასწავლო ცენტრში. „ვცდილობთ, ნებისმიერი პროექტი, რომელიც უნდა განხორციელდეს ოპიკურებული აფზხაზეთის მიმართულებით, მაქსიმალურად იყოს მისადაგებული ბავშვებისთვის და რაც შეიძლება მეტი მოსწავლე ამ პროგრამებში ჩავრთოთ“, – აცხადებს ნონა შონია.


ამოქმედდა ახალი პროექტი „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“, რომელიც შერიგებისა და სამოქალაქო თანამწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის ქეთევან ციხელაშვილის ჯგუფის ინიციატივით შეიქმნა და საქართველოს განათლების სამინისტროსთან ერთად ხორცილედება. პროგრამა გულისხმობს იმ აბიტურიენტების ინტენსიურ მომზადებას, რომლებიც ერთიან ეროვნულ გამოცდები პირველ ჯერზე ვერ ჩააბარეს. პროექტის ფარგლებში ზუგდიდში, ჯავახიშვილისა და მესხიას სახელობის უნივერსიტეტებში, 140  აბიტურიენტი ემზადება. საერთო ჯამში ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე 320-325 ბავშვამდეა დარეგისტრირებული. 


140 ახალგაზრდიდან  35 საცხოვრებელი ფართით არის დაკმაყოფილებული და სტიპენდიაც ეძლევათ.


„მოსწავლეები საზაფხულო ბანაკების პროექტში არიან ჩართულნი.  ვცდილობთ, გალის რაიონს გავცდეთ, მაგრამ გამოხმაურება არაა.  ამის ერთ-ერთი მიზეზი, რა თქმა უნდა, შიშია“, – აცხადებს ნონა შონია.


27 ივნისს სკოლის დამთავრებასთან დაკავშირებით ქალაქში ბავშვებს გაუმართეს ზეიმი. საღამოს 8 საათისვის კი ენგურის გამშვები პუნქტი გადაკეტეს. მათ იცოდნე, რომ ეროვნული გამოცდები იწყებოდა პირველ ივლისს. რესურსცენტრის ხელმძღვანელი ფიქრობს, რომ ეს შეგნებულად გააკეთა სეპარატისტურმა მთვრობამ.  ბავშვები მავთულხლართების გამოვლით გადმოვიდნენ. ერთ-ერთი დაზიანდა კიდეც. საქართველოს ხელისუფლებისა და სხვა ორგანიზაციების მოლაპარაკებების შედეგად აბიტურიენტების საკმაოდ მნიშვნელოვანი ნაწილი გადმოვიდა პირდაპრი ხიდით, რისთვისაც  თანხა არ გადაუხდიათ.


რუსეთ–საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომის შედეგად კრემლის შეიარაღებულმა ძალებმა ცხინვალის რეგიონისა და აფხაზეთის ოკუპაცია მოახდინეს. მალევე, ოფიციალურმა მოსკოვმა საქართველოს ეს რეგიონები დამოუკიდებელ სუბიექტებად გამოაცხადა. რუსეთის შეიარაღებული ძალები დღემდე აკონტროლებენ საქართველოს ამ ტერიტორიებს.


ავტორი: ქეთევან კენჭოშვილი   #მედიალაბორატორია


წყალდიდობა თურქეთში - არის მსხვერპლი

თურქეთში წყალდიდობის შედეგად ერთი დაიღუპა, ხოლო დაკარგულად ითვლება 6 ადამიანი.

ტყეკაფებამდე მისასვლელი გზების აღდგენითი სამუშაოები გრძელდება

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ტყეკაფებამდე მისასვლელი სატყეო - სამეურნეო გზების აღდგენით სამუშაოებს აგრძელებს. ამ ეტაპზე სამუშაოები თიანეთში,  სოფელ ალოტთან, სახელმწიფო ტყის ფონდის ტერიტორიაზე მიმდინარეობს.

უკრაინაში რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნები მიმდინარეობს

უკრაინაში დღეს ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები იმართება. არჩევნებში 22 პარტია მონაწილეობს. პროცესს 1719 დამკვირვებელი აკვირდება.

დედაქალაქის მერი ჭავჭავაძის გამზირის სარეაბილიტაციო სამუშაოებს გაეცნო

თბილისის მერმა კახა კალაძემ ვაკის რაიონში, ჭავჭავაძის გამზირზე მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დაათვალიერა და საზოგადოებას რამდენიმე მნიშვნელოვანი სიახლე გააცნო.

,,ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერი" განცხადებას ავრცელებს

ხვალ, ჯივიპი აღმაშენებლის გამზირზე ტექნიკურ სამუშაოებს განახორციელებს. ამის შესახებ ,,პირველს" კომპანიიდან აცნობეს.

VIDEO- პოლიციამ ქვემო ქართლში 2 კილომდე ჰეროინი ამოიღო

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქვემო ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ქვემო ქართლში 2 კილომდე ჰეროინი ამოიღეს.

,,ქარვასლასთან" პოლიციას ცეცხლი გაუხსნეს

ყაჩაღობის ბრალდებით დაკავებისას ორმა პირმა პოლიციას ცეცხლი გაუხსნა. შემთხვევა თბილისში სავაჭრო ცენტრ ,,ქარვასლასთან" მოხდა. ამის შესახებ ,,პირველს" შინაგან საქმეთა სამინისტროში განუცხადეს.

პაატა სალია: ყველაფერს გავაკეთებ იმისთვის, რომ თანამშრომლებმა ხელფასები მიიღონ

სამაუწყებლო კომპანია „რუსთავი 2“-ის გენერალური დირექტორის პაატა სალიას განცხადებით, თანამშრომლებისა და მისი მიზნები ერთმანეთს ემთხვევა და საერთო ენის გამონახვა არ გაჭირდება.

დღე 31 - "დაგვთვალეთ" - პროტესტის ერთი თვე

რუსთაველის გამზირზე აქციების დაწყებიდან დღეს ერთი თვე გავიდა. 20 ივნისის შემდეგ დედაქალაქის მთავარ გამზირზე მოქალაქეების პროტესტი არ შეწყვეტილა. 

საქართველოს მორაგბეთა ნაკრებმა რუსეთი 22-17 დაამარცხა

ევროპის გრან-პრის მეორე, დასკვნითი ეტაპის მატჩში საქართველოს შვიდკაცა მორაგბეთა ნაკრებმა რუსეთი 22:17 დაამარცხა. ინფორმაციას sportall.ge ავრცელებს.

VIDEO- მაშველებმა ომალოში ამერიკის 4 მოქალაქე გადაარჩინეს

მაშველებმა ომალოში ამერიკის ოთხი მოქალაქე გადაარჩინეს, -ამის შესახებ ინფორმაციას საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური ავრცელებს.

კახა კალაძე: თითქოს დიღმის ტყე-პარკში კორპუსების მშენებლობაზე გავეცით ნებართვა, დიდი ტყუილია

თბილისის მერის, კახა კალაძის განცხადებით, სიცრუეა გავრცელებული ინფორმაცია, იმის შესახებ რომ დიღმის ტყე-პარკი გამოყენებული უნდა იყოს სამშენებლო მიმართულებით, ან ავტოსადგომების მოსაწყობად.

16 წლის მუშის დაღუპვის საქმეზე დაკავებულ კომპანიის დირექტორს ბრალი წაუყენეს

დოლაბაურის ქუჩაზე მშენებარე კორპუსში არასრულწლოვანი მუშის დაღუპვის საქმეზე, კომპანიის დაკავებულ დირექტორს ბრალი წაუყენეს.

კახა კალაძე: „რუსთავი 2“-ის საქმეზე გადაწყვეტილება მიიღო სტრასბურგის სასამართლომ და ვალდებული ვართ, დავემორჩილოთ

,,რუსთავი 2“-ის საქმეზე გადაწყვეტილება მიიღო სტრასბურგის სასამართლომ და ყველა ვალდებული ვართ, დავემორჩილოთ, - ამის შესახებ თბილისის მერმა, კახა კალაძემ ჟურნალისტებს განუცხადა.

სამეთაურო-საშტაბო სწავლება „შამქორი 2019“ დასრულდა

უწყებათშორისი სამეთაურო-საშტაბო სწავლება „შამქორი 2019“ დასრულდა. სწავლების დახურვის ოფიციალური ცერემონიალი წვრთნებისა და სამხედრო განათლების მხარდამჭერ ცენტრ „კრწანისში“ გაიმართა.

საქართველო მრავალეროვნულ სამხედრო სწავლებას „მტკიცე სული 2019“ უმასპინძლებს

27 ივლისიდან 9 აგვისტოს ჩათვლით საქართველო მრავალეროვნულ სამხედრო სწავლებას Agile Spirit 2019 („მტკიცე სული 2019“) უმასპინძლებს. სწავლება ოფიციალურად სენაკში, II ქვეითი ბრიგადის ბაზაზე 27 ივლისს გაიხსნება.

 

თელავში გარდაცვლილი მეხანძრე-მაშველი მშობლიურ სოფელში დაკრძალეს

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის თელავის სახანძრო-სამაშველო განყოფილების თანამშრომელი, 51 წლის გელა მელიქიძე, რომელიც სოფელ ყარაჯალაში პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს გარდაიცვალა, მშობლიურ სოფელში დაკრძალეს.

ნაძალადევის რაიონში ფესტივალი „თბილისის ცის ქვეშ“ გაიმართება

თბილისის მერიის კულტურის, განათლების, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა საქალაქო სამსახურის ორგანიზებით, ფესტივალი „თბილისის ცის ქვეშ“ ნაძალადევში, IX კვარტალში (ანაპის 414-ე დივიზიისა და ურეკის ქუჩების კვეთაზე) ჩატარდება.

 

VIDEO - სამეგრელო-ზემო სვანეთის პოლიციამ დიდი ოდენობით ნარკოტიკი ამოიღო

სამართალდამცველებმა განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრალდებით, 1972 წელს დაბადებული ლ.მ. და 1971 წელს დაბადებული ბ.გ. დააკავეს.

 

გაშლილი სუფრა და ხელმოწერები ლგბტ თემის წინააღმდეგ ზუგდიდის ტაძრის ეზოში

ზუგდიდის მშენებარე ტაძრის ეზოში, სადაც ლგბტ თემის წინააღმდეგ ხელმოწერებს აგროვებენ და პარალელურად სუფრაა გაშლილი, ბიზნესმენი ლევან ვასაძე მივიდა. მისი თქმით, იგი ზუგდიდში პირველადაა და იზიარებს შეკრებილების პოზიციას.

VIDEO - ,,კანაფით" დატვირთული პიკაპები - პოლიციამ ბაღდათში 36 ძირი მცენარე ამოიღო

იმერეთის რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის პოლიციის ბაღდათის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა 1969 წელს დაბადებული ზ.კ ნარკოტიკული საშუალების შემცველი მცენარის უკანონო დათესვა-მოყვანა ან კულტივირების ბრალდებით დააკავეს.