აკრძალული ქართული ენა, დარჩა მამული და სარწმუნოება

გალის რაიონის ომამდელ საზღვრებში მშობლიურ ქართულ ენაზე სწავლება აკრძალულია, მაშინ, როდესაც ეს რაიონი ქართველებით დასახლებული ყველაზე დიდი რაიონია მთელს აფხაზეთში. გალი ხიდია აფხაზეთსა და დანარჩენ საქართველოს შორის.

სააგენტო „პირველი“ ოკუპირებულ აფხაზეთში ზოგადსაგანმანათლებლო პროცესების მიმდიანარეობასთან, პრობლემებთან და გამოწვევებთან დაკავშირებით გალის რესურსცენტრის ხელმძღვანელს ნონა შონიას ესაუბრა.


მისი თქმით, გალის რაიონის ომამდელ საზღვრებში 30 სკოლაა აღდგენილი. იმიტომაა აღსანიშნავი ომამდელი ტერიტორია, რომ სეპარატისტულმა ხელისუფლებამ რაიონის ომამდელი ტერიტორია დააქუცმაცა, მნიშვნელოვანი ნაწილი თავის სოფლებითურთ და სასწავლო–საგანმანათლობლო დაწესებულებებით გადასცა ტყვარჩელის რაიონს, ნაწილი ოჩამჩირეს, თავად გალი ზედა და ქვედა ზონებად დაყო. ტყვარჩელის მხარეში 10 და ერთი საბავშვო ბაღია მოქცეუილი, ოჩამჩირეში 1, გალის „ზედა ზონაში“ 9, „ქვედა ზონაში“ კი 10.  2018–2019 სასწავლო წელს 410 ბავშვმა დაამთავრა 30 სკოლის 11 კლასი.


„სკოლის დამთავრების შემდეგ აფხაზეთის ე.წ. ადმინისტრაცია აფხაზურ ატესტატს გასცემს, რომელშიც  მშობლიურ ენად, განურჩველად ეთიკური წარმომავლობისა, წერია რუსული ენა, მშობლიური ლიტერატურად, რუსული ლიტერატურა“, – მოგვითხრობს ნონა შონია.


რესურსცენტრის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ სკოლებში, ზონების მიხედვთ, მოქმედებს სხვადასხვა სასწავლო გეგმა. ტყვარჩელის მხარეში ქართულ ენასა და ლიტერატურას 1 საათიც კი არ ეთმობა, მაშინ, როცა აქ მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი და პედაგოგები ქართულენოვანია. ამ ტერიტორიებზე აღდგენილი სკოლებში სწავლება რუსულ ენაზე მიმდინარეობს.


გალის „ზედა ზონაში“, ანუ ქალაქში 2 სკოლაა, 1 საათი ეთმობა  ენას, ერთი ლიტერატურას, ქართული ისწავლება, როგორც ერთ-ერთი უცხო ენა,  სწავლება რუსულ ენაზე, რუსეთის ფედერაციიდან  შემოტანილი სახელმძღვანელოებით მიმდინარეობს.


„ქვედა ზონაში“ ერთი სკოლა კონტიგენტის სიმცირის გამო დაიხურა და ახლა  10 ფუნქციონირებს. 2014-2015  სასწავლო წლამდე დაწესებულებები ქართული სკოლის სტატუსს ინარჩუნებდნენ. სეპარატისტულმა მთავრობამ და გალის ადმინისტრაციამ 2014-15 წლის სექტემბრიდან 1-4 კლასები რუსულენოვან სწავლებაზე გადაიყვანა. ყოველ წელს თითო კლასს უმატებს. ასეთ მცირე დროში ქართული ენისა და ლიტერატურის სწავლება შეუძლებელია, 3 წელიწადში გალის რაიონის ომამდელ საზღვრებში არათუ ქართული სკოლა, ქართული კლასიც კი აღარ გვეყოლება. მომხდარმა განათლების ხარისხზე იმოქმედა. (პირველ მე-7 კლასებში 1 საათი ენას და 2 ლიტერატურას, მე-8, მე-11 კლასებში კი –  ერთი საათი ენას და ერთი ლიტერატურას ეთმობა)“, – ამბობს ნონა შონია.


მისივე თქმით, სამწუხაროდ, 79-81 საათი ეთმობა რუსლი ენისა და ლიტერატურის სწავლებას, აფხაზურს – მხოლოდ 27-29 საათი. მოსახლეობის დიდი ნაწილი ვერ წერს და საუბრობს საკუთარ ენაზე. „ჩვენი ხელისუფლება, აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტრო და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა ზრუნავს აფხაზური ენის განვითრებასა და შერიგებაზე“.


„სკოლებში განსხვავებული წესები მოქმედებს. მაგალითად,ზოგიერთ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში მოსწავლეებმა არათუ ქართულად, არამედ მეგრულ ენაზედაც არ უნდა ისაუბრონ. წელს იყო შემთხვევა (შეგნებულად არ დავასახელებ სკოლასა და ბავშვის სახელს), მეგრული პატრიოტული ლექსის წაკითხვის გამო დაისაჯა ბავშვის პედაგოგი და დირექტორის გადაყენების საკითხიც განიხილება. არსებობს სხვა მსგავსი ფაქტებიც. გარდა ამისა, ქართული სასწავლო წიგნების  გადატანა ენგურს იქით სასტიკად აკრძალულია,  თუმცა ჩვენ მაინც ვახერხებთ მათ მიწოდებას. ქართული წიგნების არათუ ტარება და გამოყენება, არამედ ბიბლიოთეკაში ქონაც იკრძალება. არსებობს მაგალითები, როდესაც ბიბლიოთეკიდან გაიტანეს ყველაფერი, რასაც ქართული წარწერა ჰქონდა. მიმდინარეობს მიზანმიმართული პოლიტიკის განხორციელება, რომ სასწავლო პროცესი მთლიანად გადაიყვანონ რუსულენოვან სწავლებაზე“, – გვიყვება რესურსცენტრის ხელმძღვანელი.


მისივე ინფორმაციით, რუსული სახელმძღვანელოებით ისწავლება რუსეთის გლობალური გეოგრაფია, ისტორია და სხვა საგნები. წიგნები ძვირი ღირს და შეძენა რთულია. გარდა ამისა, სკოლებში გამოიყენება ისეთი სახელმძღვანელოები, რომლებიც 1940-50–იან წლებშია დაბეჭდილი. სკოლებში ინტერნეტიც არაა და, ზოგადად, სიხშირეებს ახშობენ.


წარჩინებულ მოსწავლეებს ოქროსა და ვერცხლის მედლებით საქართველოს განათლების სამინისტრო აჯილდოვებს. წარჩინებით 9 კლასდამთავრებულებს კი ლეპტოპები გადაეცემათ. ბავშვების თბილისის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე გადმოდინება დემოგრაფიულ პრობლემებს ქმნის ოკუპირებულ გალში და დაბერების პროცეს აჩქარებს,  2009-14 წლის მონაცემებით, ოკუპირებულ ტერიტორიაზე 500 ახალგაზრდიდან მხოლოდ 150-მდე დაბრუნდა.


გალელი ბავშვები მონაწილეობენ ერთიან ეროვნულ გამოცდებში, საგნობრივ ოლიმპიადებში, სპორტულ, კულტურულ-საგანმანათოლობლეო ღონისძიებებში, ეტალონში. 2019 წლის მდგომარეობით 3 ოლიმპიელი ისვენებდა ყვარლის იუსტიციის  სასწავლო ცენტრში. „ვცდილობთ, ნებისმიერი პროექტი, რომელიც უნდა განხორციელდეს ოპიკურებული აფზხაზეთის მიმართულებით, მაქსიმალურად იყოს მისადაგებული ბავშვებისთვის და რაც შეიძლება მეტი მოსწავლე ამ პროგრამებში ჩავრთოთ“, – აცხადებს ნონა შონია.


ამოქმედდა ახალი პროექტი „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“, რომელიც შერიგებისა და სამოქალაქო თანამწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის ქეთევან ციხელაშვილის ჯგუფის ინიციატივით შეიქმნა და საქართველოს განათლების სამინისტროსთან ერთად ხორცილედება. პროგრამა გულისხმობს იმ აბიტურიენტების ინტენსიურ მომზადებას, რომლებიც ერთიან ეროვნულ გამოცდები პირველ ჯერზე ვერ ჩააბარეს. პროექტის ფარგლებში ზუგდიდში, ჯავახიშვილისა და მესხიას სახელობის უნივერსიტეტებში, 140  აბიტურიენტი ემზადება. საერთო ჯამში ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე 320-325 ბავშვამდეა დარეგისტრირებული. 


140 ახალგაზრდიდან  35 საცხოვრებელი ფართით არის დაკმაყოფილებული და სტიპენდიაც ეძლევათ.


„მოსწავლეები საზაფხულო ბანაკების პროექტში არიან ჩართულნი.  ვცდილობთ, გალის რაიონს გავცდეთ, მაგრამ გამოხმაურება არაა.  ამის ერთ-ერთი მიზეზი, რა თქმა უნდა, შიშია“, – აცხადებს ნონა შონია.


27 ივნისს სკოლის დამთავრებასთან დაკავშირებით ქალაქში ბავშვებს გაუმართეს ზეიმი. საღამოს 8 საათისვის კი ენგურის გამშვები პუნქტი გადაკეტეს. მათ იცოდნე, რომ ეროვნული გამოცდები იწყებოდა პირველ ივლისს. რესურსცენტრის ხელმძღვანელი ფიქრობს, რომ ეს შეგნებულად გააკეთა სეპარატისტურმა მთვრობამ.  ბავშვები მავთულხლართების გამოვლით გადმოვიდნენ. ერთ-ერთი დაზიანდა კიდეც. საქართველოს ხელისუფლებისა და სხვა ორგანიზაციების მოლაპარაკებების შედეგად აბიტურიენტების საკმაოდ მნიშვნელოვანი ნაწილი გადმოვიდა პირდაპრი ხიდით, რისთვისაც  თანხა არ გადაუხდიათ.


რუსეთ–საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომის შედეგად კრემლის შეიარაღებულმა ძალებმა ცხინვალის რეგიონისა და აფხაზეთის ოკუპაცია მოახდინეს. მალევე, ოფიციალურმა მოსკოვმა საქართველოს ეს რეგიონები დამოუკიდებელ სუბიექტებად გამოაცხადა. რუსეთის შეიარაღებული ძალები დღემდე აკონტროლებენ საქართველოს ამ ტერიტორიებს.


ავტორი: ქეთევან კენჭოშვილი   #მედიალაბორატორია


გენერალური პროკურორი ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის მონიტორინგის კომიტეტის დელეგაციას შეხვდა

საქართველოს გენერალური პროკურორი შალვა თადუმაძე ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის მონიტორინგის კომიტეტის დელეგაციას შეხვდა.

ძლიერმა წვიმამ და ქარმა კახეთის სოფლები დააზარალა

ძლიერმა წვიმამ და ქარმა გურჯაანისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებს ზარალი მიაყენა.

მიხეილ ბატიაშვილმა ტრიუმფატორ ძიუდოისტებს უმასპინძლა

მიხეილ ბატიაშვილმა ევროპის ძიუდოს ახალგაზრდული ჩემპიონატის ტრიუმფატორებს უმასპინძლა.

სარა თომასი პირველი ქალია, ვინც ლა-მანშის სრუტე შეუსვენებლად ოთხჯერ გადაცურა

ამერიკელი ქალი სარა თომასი გახდა პირველი ადამიანი, რომელმაც ლა მანშის სრუტე ოთხჯერ შესვენების გარეშე გადაცურა.

ქეთევან ციხელაშვილმა აფხაზეთის მეორე საჯარო სკოლის მოსწავლეებს ახალი სასწავლო წლის დაწყება მიულოცა

შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის მინისტრი ქეთევან ციხელაშვილი, მოადგილესთან, ლია გიგაურთან ერთად, აფხაზეთის მეორე საჯარო სკოლაში იმყოფებოდა, სადაც მოსწავლეებს შეხვდა და მათ ახალი სასწავლო წლის დაწყება მიულოცა.

მასწავლებელი, რომელმაც ბავშვებს წითელი ყელსახვევი გაუკეთა, სამსახურიდან გაათავისუფლეს

ქობულეთის მე-3 საჯარო სკოლის პირველი გ კლასის მასწავლებელს, ქეთევან ვეკუას, სკოლის დისციპლინურმა საბჭომ სასტიკი საყვედური გამოუცხადა. სკოლის დირექტორის გადაწყვეტილებით, ვეკუა კლასის დამრიგებლობიდანაც გაათავისუფლეს.

თბილისში კლიმატის მწვანე ფონდის ფორუმი გაიმართება

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი ლევან დავითაშვილი კლიმატის მწვანე ფონდის (GCF) მაღალი დონის წარმომადგენლების ვიზიტის ფარგლებში დაგეგმილ ფორუმს გახსნის.

ვახტანგ გომელაური ევროკავშირის ელჩს შეხვდა

შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური ევროკავშირის ელჩს შეხვდა შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის ხელმძღვანელს - კარლ ჰარცელს შეხვდა.

"ქართულმა ოცნებამ" ადიგენში შუალედურ არჩევნებზე კანდიდატად ჭიდაობის მწვრთნელი დაასახელა

27 ოქტომბრის საკრებულოს შუალედური არჩევნებისთვის, "ქართულმა ოცნებამ" კანდიდატები დაასახელა. მაჟორიტარი დეპუტატის მანდატის მოსაპოვებლად ადიგენის სოფელ არალში, მმართველი პარტიის სახელით, ზურაბ ფეიქრიშვილი იბრძოლებს.

სავალუტო ფონდის ყოფილი შეფი ევროკავშირის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელად აირჩიეს

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ყოფლი ხელმძღვანელი კრისტინ ლეგარდი ევროპის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელის პოსტს კვლავ დაიკავებს. მის კანდიდატურას სტრასბურგში ჩატარებულ ევროპარლამენტის პლენარულ სესიაზე დაუჭირეს მხარი.

კონტეინერების კონტროლის პროგრამის დეტალები ცნობილია

გაეროსა და მსოფლიო საბაჟო ორგანიზაციის ერთობლივი პროექტის საშუალებით, მოხერხდა ტრანსსასაზღვრო დანაშაულთან მებრძოლი სამართალდამცავი უწყებების ძალისხმევისა და რესურსების გაერთიანება 

ლარი კვლავ გაუფასურდა

17 სექტემბრის ვაჭრობის შედეგად აშშ დოლარი გამყარდა და  2.9626 ლარი შეადგინა. კურსი, რომელიც
დღეს მოქმედებდა, 2.9608 ლარი იყო. შესაბამისად, დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან
მიმართებაში -0.18 თეთრი შეადგინა.
 
 

გოგა ხაინდრავა ოთარ კახიძეს ვინ ეკითხება და ვინ უსმენს? საერთაშორისო თანამეგობრობა აკეთებს იმას, რასაც საჭიროდ თვლის

„ოთარ კახიძეს ვინ ეკითხება და ვინ უსმენს? საერთაშორისო თანამეგობრობა აკეთებს იმას, რასაც საჭიროდ თვლის“, - ამის შესახებ რეჟისორმა გოგა ხაინდრავამ ტელეკომპანია იმედის ეთერში განაცხადა.

საპარტნიორო ფონდმა „სტარტაპ-საქართველოს“ გამარჯვებული პროექტის „DR.GOODS“-ის პრეზენტაცია გამართა

„საპარტნიორო ფონდის“პრეზენტაციას ესწრებოდა აღმასრულებელი დირექტორი დავით საგანელიძე, ფონდის წარმომადგენლები, სამედიცინო სექტორი და გამარჯვებული პროექტის ავტორები.

ლაფანყურის მოსახლეობასა და "ლოპოტა-ჰესის" ხელმძღვანელობას შორის შეხვედრა შედგა

დღეს ლაფანყირში ადგილობრივები შესაბამისი უწყებების, არასამთავრობო სექტორის, ხელისუფლებისა და კომპანიის წარმომადგენლებს თელავის საკრებულოში შეხვდნენ.

18 სექტემბერს თბილისის რამდენიმე უბანში ელექტრომომარაგება შეიზღუდება

გეგმიურ-პროფილაქტიკური სამუშაოების ჩატარების გამო 18 სექტემბერს თბილისის რამდენიმე უბანში ელექტრომომარაგება დროებით შეიზღუდება.

ნაძალადევის რაიონში, ვარდისუბნის ქუჩაზე საგზაო სამუშაოები დასრულდა

ნაძალადევის რაიონში, საგზაო ინფრასტრუქტურა მოწესრიგდა. საცხოვრებელი კორპუსის მიმდებარედ, სადაც 113 ოჯახი ცხოვრობს, მოეწყო სანიაღვრე ქსელი, საყრდენი კედელი, ბორდიური და 2 300 კვ.მ ფართობზე ასფალტის საფარი დაიგო.

 
ილია მეორემ ეკატერინე ტიკარაძეს უმასპინძლა

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია მეორემ ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრს ეკატერინე ტიკარაძეს უმასპინძლა.

ირაკლი ლექვინაძე: "მხარს ვუჭერთ ნავთობიმპორტიორების მოთხოვნას"

ნავთობპროდუქტების იმპორტიორთა კავშირის თავმჯდომარე ვანო მთვრალაშვილი, საქართველოს ბიზნესომბუდსმენი ირაკლი ლექვინაძე, 2020 წლიდან 1 იანვრიდან დიზელის საწვავზე ახალი ხარისხობრივი ნორმებს განიხილავენ.

 

სურსათის ეროვნული სააგენტო კვების ობიექტების შემოწმებას განაგრძობს

სურსათის ეროვნული სააგენტოს თბილისის საქალაქო სამსახურის წარმომადგენლებმა სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში განახლებულ აღმაშენებელსა და ბელიაშვილის ქუჩაზე არსებული საზოგადოებრივი კვების 57 ობიექტი შეამოწმეს.

"სოკარი" ქუთაისის ბაღების შემოწმებას იწყებს

იმერეთის სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებები ბუნებრივი აირის მიწოდების უსაფრთხოებაზე შემოწმდა.