"ჩვენ გვჭირდება არა ბაზრების ჩანაცვლება, არამედ ახალ ბაზრებზე გასვლა"

საბანკო და საფინანსო საკითხების ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ცუცქირიძე ეკონომიკის მინისტრ ნათია თურნავასთან შეხვედრას დადებითად აფასებს.

ცუცქირიძის შეფასებით, საქართველოს ეკონომიკას ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ აღმოჩენის საშიშროება ემუქრება. 


"დღეს შედგა, ეკონომიკური ექსპერტების ძალზე საინტერესო შეხვედრა ეკონომიკისა და მდგარადი განვითარების მინისტრ ქალბატონ ნათია თურნავასთან. შეხვედრაზე, განხილული იყო არსებული გამოწვევები, მთავრობის სტრატეგია, ქვეყანაში შექმნილი სიტუაციის და საგარეო შოკების მოსალოდნელი ზეგავლენა ქვეყნის ეკონომიკაზე. ამჯერად კი მსურს ჩემი გამოსვლის ტექსტი შემოგთავაზოთ.


მიმაჩნია, რომ საქართველოს ეკონომიკა გაცილებით მაღალი ტემპით რომ იზრდებოდეს, და შესაბამისად, უფრო დივერსიფიცირებული იყოს, მაშინ ჩვენ კიდევ შეგვეძლო სავაჭრო კავშირების ზეგავლენისთვის ნაკლები ყურადღება მიგვექცია. მაგრამ ახლა, არა თუ რუსული ბაზრის ჩაკეტვა, რუსეთში თუნდაც ზომიერი ეკონომიკური შოკიც კი ჩვენს ეკონომიკაზე ნეგატიურ ზეგავლენას მაინც იქონიებს, როგორც ფულადი გზავნილების ასევე ექსპორტის შემცირების თვალსაზრისით. მაგალითისათვის, 2015 წელს, რუსეთში არსებული ეკონომიკური კრიზისის გამო, რაც დიდწილად გამოწვეული იყო იყო რუსეთისათვის 2014 წელს ყირიმის ოკუპაციის გამო, დაკისრებული სანქციების ზეგავლენასთან, საქართველოს ექსპორტი რუსეთში 41%-ით (112 მლნ დოლარით) შემცირდა, ხოლო რუსეთიდან ფულადი გზავნილები - 46%-ით (369 მლნ დოლარით) ანუ ჯამში, საქართველოში დაახლოებით ნახევარი მილიარდი დოლარით ნაკლები თანხა შემოვიდა. მართალია, 2015 წელს ეკონომიკას ზრდა არ შეუწყვეტია და 4.8%-ით გაიზარდა, მაგრამ სამაგიეროდ ლარის კურსზე აისახა ნეგატიურად, როდესაც ლარის კურსი აშშ დოლართან მიმართებაში მნიშვნელოვნად გაუფასურდა 1.78 დან 2.16 ნიშნულამდე და ეს გაუფასურების ტრენდი დღემდე მიყვება ეკონომიკას.


გასათვალისწინებელია, რომ ჩვენს ეკონომიკაზე ზეგავლენას ახდენს კიდევ ერთი წამყვანი სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაში, თურქეთში მიმდინარე პროცესები. 2015 წელს ეკონომიკის ზრდას მნიშვნელოვნად სწორედ იმ პერიოდში თურქეთის ეკონომიკის დადებითმა ტენდენციებმაც შეუწყო ხელი. თურქეთს 2015-2016 წლებში ჰქონდა ბოლო წლებში ყველაზე მაღალი ზრდა-7.4 %. სამწუხაროდ, უკვე მესამე წელია თურქეთში პოლიტიკური კრიზისის და აშშ-სთან დაძაბული ურთიერთობის შედეგად, ეკონომიკის მაღალი რეცესიაა, ინვესტიციების მკვეთრი შემცირებით, ხოლო ვარდნამ 10 % შეადგინა. 2018 წელს ეკონომიკის ზრდა სულაც უარყოფით მაჩვენებელში გადავიდა და -2.5 % იყო. ამ დღეებში ევროკავშირის საბჭომ საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრაზე თურქეთს სანქციები დაუწესა, თურქეთის მიერ კვიპროსის სანაპიროზე გეოლოგიური სადაზვერვო სამუშაოების ჩატარების გამო. რის შედეგადაც თურქეთს შეუმცირდება ფინანსური დახმარება. თუ გავითვალისწინებთ თურქეთ -ამერიკის დაძაბულ ვითარებას და სანქციების მოლოდინს აშშ-სგანაც, თურქეთის ეკონომიკის რეცესია დიდი ალბათობით კვლავ გაგრძელდება.


შედეგად, ჩვენი ეკონომიკა შეიძლება აღმოჩნდეს ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ. თუ 2015 წელს საგარეო შოკის ზეგავლენა სავალუტო კურსზე აისახა, ორმაგი შოკის პირობებში ზეგავლენა იქნება როგორც სავალუტო კურსზე, ასევე მთლიანად ეკონომიკაზე და შესაბამისად ზრდის შენელებასაც გამოიწვევს; და თუ პროცესები ამ სცენარით განვითარდა, ზრდის ტემპების შენელება, მისი თანმდევი ნეგატიური შედეგებით, მომავალ წელს რეალური გახდება.


ამ თვალსაზრისით, ეკონომიკაზე მიყენებული ზარალი ცოტა არ იქნება, რადგან ფულადი გზავნილები, ტურიზმიც და ექსპორტიც ყველაზე მაღალი ხვედრითი წილით სწორედ ამ ორ წამყვან სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაზე მოდის. ჩვენ უკვე ვნახეთ, რომ 20-21 ივნისის შემდგომ განვითარებული მოვლენებიდან სულ რაღაც 20 დღეში, საკურორტო ზონებში სეზონი ფაქტობრივად ჩავარდა. თუ 2006-2007 წლებში ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების თანაფარდობა სავაჭრო ბრუნვაში იყო 7.2 %, 2012 წელს გაიზარდა 27 %-მდე, უკვე 2017 წელს პრაქტიკულად გაორმაგდა და 59.5 % შეადგინა, ხოლო 2018 წლის მიხედვით 65 % მდეა. გარდა ამისა, ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის წამყვანი გენერატორი ბოლო ორი წელია რუსი ტურისტების მიერ გაწეული ხარჯებია. ამასთან, სწორედ, ტურიზმი, ღვინის და მინერალური წყლების ინდუსტრია, აგრო პროდუქციასთან ერთად ქმნის ყველაზე მაღალ დასაქმებას ქვეყანაში, სავალუტო კურსზე და ინფლაციაზე რომ აღარაფერი ითქვას.


აქედან გამომდინარე, უკვე დღეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ხდება არა უბრალოდ რომელიმე ბაზრის ჩანაცვლება, რაც არასწორია, არამედ ეკონომიკის დივერსიფიკაცია გასაღების ახალ გლობალურ ბაზრებზე გასვლით! ასევე პრინციპულად არასწორია 2006 წელს რუსული ემბარგოს მაგალითად მოყვანაც, 2005 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტი აშშ დოლარში მიმდინარე ფასებში შეადგენდა 6. 4 მილიარდს, ხოლო 2018 წლის ბოლოს 16.2 მლრდ აშშ დოლარს ანუ ეკონომიკა გაზრდილია 2.6 ჯერ და შესაბამისად, 2006 წელთან შედარებით წლიური ზრდის წინაპირობაც შემცირებულია; თვალსაჩინოებისათვის, ბოლო 20 წელიწადში, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მშპ-სთან თანაფარდობის ყველაზე მაღალი საშუალო მსოფლიო მაჩვენებელი სწორედ 2006-2007 წლებში დაფიქსირდა- 5.27 %. დღეს, მიუხედავად საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ ჩვენს რეგიონში ყველაზე მაღალი ზრდის პროგნოზისა, რაც 2019-2024 წლებში საშუალო ზრდის 5.1 % ითვალისინებს, 2005 წლისაგან განსხვავებით, საინვესტიციო ფონი არ არის ოპტიმისტური. 2018 წლის მიხედვით პუი-ს ფარდობა მშპ-სთან საშუალო მსოფლიო დონე ისტორიულ მინუმზეც კი იყო დასული-1.38 %,


მიმაჩნია, რომ ჩვენ მაქსიმალურად უნდა ვეცადოთ, შევინარჩუნოთ ტრადიციული ბაზრები და პარალელურად ვეცადოთ ახალ ბაზრებზეც გავიდეთ! საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაცია მნიშვნელოვანია, რასაც მთავრობა ისედაც ხელს უწყობს, მათ შორის რელოკაციური მოდელების გადმოტანით, ინვესტორებისათვის შეთავაზებულია ერთი ფანჯრის პრინციპი, გააქტიურებულია ტურისტული მარკეტინგის პლათფორმაც, მაგრამ დივერსიფიკაციას საექსპორტო პროდუქციის გაცილებით მეტი და რაც მთავარია კონკურენტუნარიანი სასაქონლო პროდუქცია და მაღალტექნოლოგიური ინვესტიციები სჭირდება, ხოლო ეკონომიკის გადაწყობას დრო ესაჭიროება. ღვინო და მინერალური წყლები იგივე უკრაინაში ისედაც იყიდება.
მე სხვა დროსაც არაერთხელ აღმინიშნავს, რომ ევროკავშირის და ახლა, უახლოეს პერსპექტივაში აშშ-ის ბაზარი, როგორც მეგაეკონომიკები, ტრადიციოული საექსპორტო პროდუქციასთან ერთად, სწორედ მაღალტექნოლოგიური მიმართულეებით არის სტრატეგიულად პრიორიტეტული. 
ჩვენ ამ მიმართულებით უკვე ვხედავთ დადებით ტენდენციებს. ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ, სულ უფრო მზარდია საგარეო-სავაჭრო ბრუნვის სტატისტიკა, რამაც ჩვენი ეკონომიკა კიდევ უფრო დივერსიფიცირებული გახადა. მთავრობის დღევანდელი სტრატეგია, რაც ითვალისწინებს ცოდნაზე ბაზირებულ ეკონომიკას და ინოვაციურ პლათფორმას, ამ თვალსაზრისითაც არის მნიშვნელოვანი. გლობალური კონკურენტუნარიანობის გაზრდით და რეგიონის ეკონომიკურ და სატრანსპორტო ჰაბად გადაქცევით, ჩვენ მოვახდენთ რა აშშ-დან და ევროკავშირის ქვეყნებიდან მაღალ ტექნოლოგიური ინვესტიციების მოზიდვას, ვუზრუნველყოფთ აქ წარმოებული პროდუქციის გატანას საერთაშორისო ბაზრებზე. ამ ტიპის რელოკაციურ მოდელებს, რომლებიც მაღალი ეფექტიანობით და შრომის ნაყოფიერებით ხასიათდებიან, ასევე აქვთ მაღალი საექსპორტო პოტენციალი, რაც გაზრდის რა საექსპორტო პროდუქციის ასორტიმენტს, ახალ სამუშაო ადგილებს, მაღალკვალიფიციურ მუშახელს და ეკონომიკის ინკლუზიურ ზრდას უზრუნველყოფს.


ამიტომაც აქვს აშშ-სთან ურთიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში, ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების გაფართოებისთვის თანამშრომლობის საკითხებზე, საქართველში აშშ-ს კომერციის დეპარტამენტის წარმომადგენლობის გახსნას ძალზე დიდი მნიშვნელობა;
აქედან გამომდინარე, მაქსიმალურად უნდა დაჩქარდეს თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმზე ხელშეკრულების


ხელმოწერა აშშ-სთან, როგორც მსოფლიოს ნომერ პირველ ეკონომიკასთან, რაც საშუალებას მოგვცემს შევინარჩუნოთ ეკონომიკის ზრდის ტემპები და გადავიდეთ ეკონომიკის ინკლუზიურ ზრდაზე და შევამციროთ საგარეო შოკების ზეგავლენა ქართულ ეკონომიკაზე," - ნათქვამია ცუცქირიძის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.



სიახლეები მსგავს თემაზე

ეკონომიკის მინისტრმა მეცნიერ-ეკონომისტებთან ერთად 20 ივნისის მოვლენების შემდეგ შექმნილი მდგომარეობა განიხილა

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ მონაწილეობა მიიღო მრგვალი მაგიდის მუშაობაში, რომელიც რეგიონულ ეკონომიკურ გამოწვევებსა და შესაძლებლობებს შეეხებოდა.

გურამიშვილის გამზირზე, საცხოვრებელ კორპუსში, სადაც  აფეთქება მოხდა, გაწმენდითი სამუშაოები მიმდინარეობს

გურამიშვილის გამზირზე, საცხოვრებელ კორპუსში, სადაც გუშინ აფეთქება მოხდა, ამ წუთებში გაწმენდითი სამუშაოები მიმდინარეობს.

 
ლონდონში საქართველოსა და გაერთიანებულ სამეფოს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმება გაფორმდება, რომელიც ბრექსიტის შემდეგ შევა ძალაში

საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი დავით ზალკალიანი 20-21 ოქტომბერს გაერთიანებულ სამეფოს ეწვევა.

პოლიციამ ფონიჭალაში ნარკოდანაშაულისთვის 1 პირი დააკავა

შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლებმა, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრალდებით, 1993 წელს დაბადებული, წარსულში ნასამართლევი და ამჟამად პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი ა.პ. დააკავეს.

 
პოლიციამ თერჯოლაში მომხდარი ქურდობის ფაქტი ცხელ კვალზე გახსნა - დაკავებულია ერთი პირი

შინაგან საქმეთა სამინისტროს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის პოლიციის დეპარტამენტის თერჯოლის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა,1982 წელს დაბადებული ე.ქ. ქურდობის ბრალდებით დააკავეს.

 
სალომე ზურაბიშვილი ტოკიოში იაპონიის იმპერატორის, ნარუჰიტოს ტახტზე ასვლის ცერემონიას დაესწრება

საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი სამუშაო ვიზიტით იაპონიაში გაემგზავრა.

მიხეილ სააკაშვილი: ჩვენ ვიყავით ყველაზე არაკორუმპირებული კაშკაშა ვარსკვლავი ევრაზიაში

საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი კიევში ახალგაზრდა ლიდერებს  შეხვდა.

წყალტუბოში ავტომობილს ცეცხლი გაუჩნდა

წყალტუბოში ავტომობილს ცეცხლი გაუჩნდა.

ბაქოში პოლიციამ საპროტესტო აქციის მონაწილე ათეულობით პირი დააკავა

აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში პოლიციამ საპროტესტო გამოსვლის დროს ათეულობით ოპოზიციონერი აქტივისტი დააკავა.

ნინოწმინდაში მამაკაცს და პირუტყვს, სავარაუდოდ, მეხი დაეცა

ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ სამებასთან, მთაში, ქართველმა მესაზღვრეებმა მამაკაცი გარდაცვლილი, მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი კი დახოცილი იპოვეს.

ნატახტარში, პოლიციასა და აქტივისტებს შორის დაპირისპირება მოხდა

ოკუპაციის წინააღმდეგ დაგეგმილი აქცია პოლიციასა და აქტივისტებს შორის დაპირისპირებაში გადაიზარდა.

 
ირაკლი სესიაშვილი: ევროკავშირი, გაერო, ეუთო, ნატო - ყველა კონსოლიდირებულია ჩვენი ინტერესების გარშემო და ჩვენ ვამბობთ, რომ გამოვიყენებთ ყველა საშუალებას, რომ მივაღწიოთ დეოკუპაციას

„ევროკავშირი, გაერო, ეუთო, ნატო - ყველა კონსოლიდირებულია ჩვენი ინტერესების გარშემო და ჩვენ ვამბობთ, რომ გამოვიყენებთ ყველა საშუალებას, რომ მივაღწიოთ დეოკუპაციას“, - განაცხადა ირაკლი სესიაშვილმა ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში.

 

ირაკლი სესიაშვილი: რუსეთს რომ პრაგმატული პოლიტიკა ჰქონდეს და ცივილიზებული სამყაროს ნაწილი იყოს, პირიქით უნდა აწყობდეს სტაბილური და უსაფრთხო მეზობელი საქართველოს სახით

„რუსეთს რომ პრაგმატული პოლიტიკა ჰქონდეს და ცივილიზებული სამყაროს ნაწილი იყოს, პირიქით უნდა აწყობდეს სტაბილური და უსაფრთხო მეზობელი საქართველოს სახით“, - განაცხადა ირაკლი სესიაშვილმა ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში.
 

ირაკლი სესიაშვილი უკანონო ბორდერიზაციაზე: ეს არის რუსების მხრიდან პოლიტიკური ჩხვლეტა და მისი მიზანი საქართველოში პოლიტიკური არასტაბილურობის გამოწვევაა

„ეს არის რუსების მხრიდან პოლიტიკური ჩხვლეტა და მისი მიზანი საქართველოში პოლიტიკური არასტაბილურობის გამოწვევაა“, - ამის შესახებ პარლამენტის თავდაცვის და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარემ ირაკლი სესიაშვილმა ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში განაცხადა.

სოფელ ჩოხში გოდერძი ჩოხელის მუზეუმი გაიხსნა

ქართველი მწერლის, რეჟისორის, სცენარისტისა და საზოგადო მოღვაწის გოდერძი ჩოხელის მუზეუმი მის მშობლიურ სოფელ ჩოხში აშენდა.

„დიდი და ბირთვული ქვეყანა ვართ და ჩვენს საზღვრებთან ნატო-ს ბაზების განთავსება გვაშფოთებს" - რუსეთის მუქარა საქართველოს

"ჩვენ დიდი და ბირთვული ქვეყანა ვართ და ჩვენს საზღვრებთან ნატო-ს ბაზების განთავსება გვაშფოთებს, ჩვენ ამას სამხედრო და პოლიტიკური გზით ვუპასუხებთ"

მანანა დოიჯაშვილს შანტაჟში და კლანურ მმართველობაში ადანაშაულებენ

თბილისის ივ.სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ორშაბათს რექტორის არჩევნებია დაგეგმილი.

ვახტანგ გომელაური: ესკალაციის საფრთხე დღესდღეობით არ არსებობს არანაირად, ვითარებას სრულად ვაკონტროლებთ

შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ატოცში საოკუპაციო ხაზზე მიმდინარე პროცესებს გამოეხმაურა.

გორის საავტომბილო გვირაბში მოძრაობა დროებით შეიზღუდება

საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, 20 ოქტომბერს 11:00 სთ-დან 18:00 სთ-მდე, გორის საავტომობილო გვირაბის მარცხენა მხარეს (თბილისის მიმართულება) ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აიკრძალება.

ნათია თურნავა: გაზის მიწოდებასთან დაკავშირებულ რეგულაციებს კიდევ გავამკაცრებთ

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ მედიასთან საუბრისას კიდევ ერთხელ მოუწოდა მოსახლეობას, ხელი შეუწყონ გაზგამანაწილებელ კომპანიებს, მისცენ მათ შესაძლებლობა, შეამოწმონ გაზის მოწყობილობები და შეუსაბამობის აღმოჩენის შემთხვევაში, გაზის მიწოდების აღდგენა თვითნებურად არ სცადონ.

ნათია თურნავამ პირველ საუნივერსიტეტო კლინიკაში მყოფი დაშავებული ქალბატონი მოინახულა

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა პირველ საუნივერსიტეტო კლინიკაში გურამიშვილის გამზირზე დღეს მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად დაშავებული ქალბატონი მოინახულა.

გიორგი გახარია: ღიმილს იწვევს თანმიმდევრულობაც, ლოგიკურობაც და კიდევ ბევრი რამ, აღარ შეიძლება უკვე ამ წერილზე საუბარი

საქართველოს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიას განცხადებით, ის ყოველთვის ემორჩილება კანონს და საჭიროების შემთხვევაში, პროკურატურაში ჩვენებასაც მისცემს.